Къарачай-Черкесияда Эресей Федерацияны социал-экономика ёсюмлерин баджаргъан субъектлени эм иги сынамлары джашаугъа тири сингдирилликдиле. Республикада ол ишни башламчысы Чупшева Светлана тамадалыкъ этген «Стратегия башламчылыкъланы агентствосуну» АНО-су боллукъду. Къарачай-Черкесияны Башчысы Темрезланы Рашид, Петербургда экономика форумда «Стратегия башламчылыкъланы агентствосу» бла иш джюрютюуню юсюнден Чупшева Светлана бла келишиу этиб, анга къол салгъанды. Ол иш «Тюз этилген оноуланы тюкени» деген проектни юсю  бла барлыкъды.
Келишиу узакъ болджалгъа деб этилгенди. Аны юсю бла бардырылгъан иш джюрютюулени ал атламлары нёгерлик иш джюрютюуле бла коммерциягъа кирмеген организацияланы араларында иш джюрютюулени джарашдырыб, Къарачай-Черкесияда табышлылыкъны ёсерине таблыкъла къурау бла устала хазырлаудан башланныкъдыла.

 Халкъла арасы Петербург  экономика форум баргъан кёзюуде Эресей Федерацияны Президентини Шимал Кавказ федерал округда Толу эркинликли келечиси Белавенцев Олег, Ингушетияны Башчысы Евкуров Юнус-Бек, Къабарты-Малкъарны Башчысы Коков Юрий эмда Терк Башы Тегейни Башчысы Битаров Вячеслав бла бирге адмирал Н. Г. Кузнецовну атын джюрютген Аскер-Тенгиз академиягъа къонакъ болгъандыла.
Бу баш окъуу заведениени тарихи 1798-чи джылдан башланады. Бюгюн ол Эресейни Аскер-Тенгиз Флотуна, Эресей Федерацияны Федерал къуллугъуну Чекчи федерал къуллугъуна эмда Эресей Федерацияны Къоруулау министерствосуну управлениелерине инженерле хазырлайды.

 Хычаманны 28-и Эресейчи чекчини кюню эди. Аны бла да къалмай, ол кюн Эресейчи Чекчи управление къуралгъанлы 100 джыл толгъан эди. Бу эки байрам да Къарачай-Черкесияда  кенг белгилендиле.
Эм алгъа Черкесск шахарны Хорлам деген  паркында Чекчини кюню бла Эресейни Чекчи органлары къуралгъанлы 100 джыл толгъанына аталыб чекчи джигитлеге къууанч халда эсгертме ачылды.
Ол къууанчха Къарачай-Черкесияны Башчысы Темрезланы Рашид, Эресей Федерацияны Президентини Шимал Кавказ федерал округда Толу эркинликли келечисини орунбасары Попков Валерий, Эресей Федерацияны Федерал Джыйылыууну Федерация Советини члени Гамаюнов Константин, Чекчи управлениени тамадасы генерал-майор Кудрявцев Юрий, Къызыл байракълы энчи Кавказ чекчи округну командующийи генерал-полковник Болховитин Евгений, Къарачай-Черкесияны Халкъ Джыйылыууну (Парламентини) Председатели Иванов Александр,  Къарачай-Черкесияны Правительствосуну Председателини борчларын толтургъан Озов Мурат, Черкесск шахарны мэри Тамбиев Руслан, властланы территория органларыны федерал къуралышларыны келечилери къошулдула.

Къарачай-Черкесияны багъалы джамагъаты! Сизни Сабийлени къоруулауну халкъла арасы кюню бла таза джюрекден исси алгъышлайбыз! Джайны биринчи кюнюнде бютеу дуния Сабийлени къоруулауну халкъла арасы байрамын белгилейди. Аны себеби ол кюн сабийлени джакълауну, сюйюуню, аланы къоркъуусузлукъларына къайгъырыуну, келир заманда аланы джашауларыны хар кюнлери зауукълу эмда насыблы ётерча этиуню  къаллай уллу магъанасы болгъанын эсге салады.

Къарачай-Черкесияны асыулу къойла бла эчкиле ёсдюрген малчылары хычаманны 14-ден 19-на дери Астрахань областда бардырылгъан 14-чю Бютеуэресей кёрмючде эки алтын, эки кюмюш, тёрт джез медаль, бютеулей да сегиз медаль алыб къайтхандыла.

Ары Къарачай-Черкесиядан баргъан делегациягъа КъЧР-ни Правительствосуну Председателини биринчи орунбасары Байчораланы Эльдар башчылыкъ этгенди. Делегацияны къурамына киргенлени арасында республиканы эл мюлк министри Боташланы Анзор, аны малчылыкъ бла асыулу ишлеге къарагъан орунбасары Бытдаланы Дахир, къой тутхан белгили мюлклени тамадалары эмда регионал аграр ведомствону усталары бар эдиле.