Тюрк къралда джашагъан къарачайлыладан бёлек адам болуб, эски джуртларына – Къарачайгъа – къонакъгъа келиб кетдиле. Джер-суу кёре, сейирлик джуртубузну таурухлу джерлеринде айланнгандыла.
Уллу Къарачайдан башлаб, Гитче Къарачайгъа джетгендиле, сейирлик курортларыбызда болгъандыла. Архыз, Теберди, Доммай, Бал Чучхурла… Бу тамаша джерлени биринчи кере кёргенле, айхай да, сейирсиннген да этиб, былайлада джашагъан ахлуларына сукъланнган да этиб, ата-аналары бу джуртланы къоюб, тыш къралгъа кетгенлерине да ёкюннгенлерин билдирдиле.
Кетерлери келмей, заманны дженгил баргъаннга санаб, хар такъыйкъаларын хайырлы ашырыргъа талпый эдиле.
Айтханыбызча, джер-суу кёргенден тышында да, тарих магъаналы джерлерибизде, музейледе болдула. Тёнгертке юйлерибизден, Къадау ташдан, Къарчаны от келилеринден, башха тин хазнабыздан хапар айта, хар джол сайын этиучюсюча, къонакъланы кёб джерге айландырды Ёзденланы Таусолтан. Бу джолгъа дери да Тюркден кёб кере келгендиле къауум-къауум болуб. Къоркъмазланы Мусса чертгенден, бу къауум биринчи кере келгенди. Бары къууаныб, кёл кёллери кёлтюрюлюб, тамам учунуб, зауукълу ашырдыла заманларын.
Къайсы тукъумланы келечилери болгъан эселе да къонакъланы арасында, ол тукъумланы адамлары кеслерине чакъырыб неда джашагъан джерлерине барыб тюбеб, къонакъбайлыкъ этиб, кёллерине джетдиле.
Къочхарланы Земфира чертгенлей, быллай тюбешиуле миллетни джууукъ этеди, бирлешдирген этеди.
Къарачайдан сора Малкъаргъа баргъандыла. Анда да, кеслерини джууукъ адамларын джокълагъандыла, табигъатны сейирлиги бла, тарих магъаналы джерле бла шагъырей болгъандыла.
Бу адамла Тюркге кёчген джердешлерибизни 5-чи, 6-чы тёлюлеридиле. Алай демеклик, джюз отуз, джюз къыркъ джылны мындан алгъа кёчюб кетген къарачайлыланы туудукъларыдыла. Алай болса да, мында джуртларында джашаб тургъанладан эсе (кёбледен) таза сёлешедиле ана тилде. Адетлерибизден да терен хапарлыдыла. Дыгалас этиб, миллет энчиликлерин сакъларгъа кюрешген къарнашларыбызгъа, эгечлерибизге – минг бюсюреу.
«Быллай кюнлерибиз кёб болсала бек сюе эдик. Бек ышанабыз, энтда таблыкъ тюшер эски джуртубузну, Ата джуртубузну, джокъларгъа», деген оюм бла атландыла къонакъла.
Кърал тынчлыкъ да болуб, къралла арасы байламлылыкъ да сакъланыргъа Аллах Кеси буюрсун, деб къошабыз биз да ахлуларыбызны оюмларына.
Къаракетланы Тамара.




