ДВУЯЗЫЧНЫЙ, лед. и река в верх. р. Алибек (близ Доммая).
ДЕБОШНУ-СТАУАТЫ (КЪОШЛАРЫ), зимовье в уроч. Буруш-Сырты; Де- бош – и. собств.; стауат «стойбище».
ДЕБОШНУ-ТИРМЕНИ, бывш. мельница на р. Сукан в селе В. Жемтала; Де- бош – и. собств.; тирмен «мельница».
ДЕБОШНУ-ЧАТЫ, уроч. на прав. бер. р. Учкулан-Ичи; Дебош – и. собств.; чат «ложбина».
ДЕККУШЛАНЫ-ТИЙРЕ, жил. квартал в ауле Хурзук на прав. бер. р. Хур- зук; Деккушлары – фам.; тийре «квартал» (жилой).
ДЁЛЕ-ЁЗЕН, участок реки Учкулан выше аула Учкулан; дёле-тулу «ручей», «родник», «источник»; ср. с чув. дёлёзен «источник».

АГЪАЧ АТ. 
САЛ  БАЧХЫЧ

Адам ёлче,  аны салыб, бир къауум адам  бир-бирлерин ауушдура, къабырлагъа элтиучю, элтгич. Бачхыч маталлы ишленнгенди, алай да андан аталгъанды. Агъач ат сал бачхычны суратлаб айтылгъан  атыды. Кязим:

Азраил агъач атха джер салса,
Минерме, кишиге бермей тасха.
Эл джыйылыр ахыр джаназыма,
Ол хакъды, амал джокъ унмазгъа.
 «Нарт къалада»:
Мамай чамланыуну  чамгъа бурур,

Аллы газетни 46-чы номериндеди.

- Абил, Абил, Абиляй...
Шамил тюшдю ма былай... (Шамилни тутуб, ортагъа саладыла).
Шамил:
– Бирден – билеу, экиден – эгеу, ючден – ючкюл, тёртден –  тёнгек, бешден – бешик, алтыдан – ашыкъ, джетиден – джемиш, сегизден –  сенек, тогъуздан –  токъмакъ, ондан – оймакъ... Энди къызла,  къууабыз да, къууабыз... (Джашчыкъла къызчыкъланы къууадыла. Къызчыкъла, тёгерек айланыб,  къачадыла. Джашчыкъла, аланы тутуб-тутуб, «оймакъгъа» джыядыла. Ортагъа атадыла. Энди къызладан бири санаргъа керекди «Абилни».

АЗАУ
Биринчи магъанасында дылгам къаяны тёппеси, джитиси.  Бахсан тарында Азау деген джер ат - ол джер къаяла ичинде, мийикде болгъаны себебли аталгъанды.
Азаулагъа акъ булутла къоналла,
Джалаулада джугъутурла  отлайла...
Эркишилиги, ётю, сёзюне да  ие бола билген адамгъа, азаулу адам деген тенглешдириу джюрюйдю. «Къырым хан Даулетгерий да аллайланы ичинде  азаулуладан бири болгъанды». (Къ. Н. «Ленинни байрагъы»  газет, 29. 1Х. 1990.)  Халкъ джырда деменгили кюч азау бла тенглешдириледи:
Азау къая сен болсанг,
Лагъым болуб атдырырма...

ГЮРГЁКЪАЛАНЫ-КЪЫШЛЫКЪ /ГЮРГЁКАЛАНЫ-КЫШЛЫК/, местн. в верх. р. Габулу-Чат (Габулу-суу в Архызе); Гюргёкъалары – фам.; къышлыкъ «зимовье».
ГЮРДЖЮЛАНЫ-АРАЛЫКЪ /ГЮРДЖЮЛАНЫ-АРАЛЫК/, местн. в уроч. Бермамыт; гюрджюле: 1) грузины; 2) Гюрджюлери – фам.
ГЮРДЖЮЛАНЫ-БАУЛА, местн. в бас. р. Подкумок; Гюрджюлары – фам.; баула «загоны для скота».
ГЮРГЁКЪАНЫ-КЪЫШЛЫГЪЫ /ГЮРГЁКАНЫ-КЫШЛЫГЫ/, зимовье в бас. р. Теберды; Гюргокъа – и. собств.; къышлыкъ «зимовье».
ГЮРХОЖАН (см. ГИРХОЖАН).
ГЮРЮЛДЕУЮК: 1) река, прав. прит. р. Джегуты (Джёгетей); село там же (Усть-Джегутинский р-н). Основал Чекку Лайпанов в 1860-ые годы; 2) местн. рядом с поляной Айюлю-тала в верховьях р. Марухи; гюрюлдеуюк «гудеть», «греметь», «ревущий звук», «шуметь».

ГЫЙЫЛЫ-БАШЫ, верш. на лев. бер. р. Думала; гыйы «гладкий»; баш «верховье».
ГЫЙЫЛЫ-ИЧИ, местн. на прав. бер. р. Къара-суу; ичи «внутри».
ГЫЙЫСТАН-КЪАЯ /ГЫЙЫСТАН-КАЯ/, скала на лев. бер. р. Кичкине-Къол в 2 км от устья (на лев. бер. р. Дууут); къая «скала».
ГЫККАЛАНЫ-БАУ-ОРУНЛАРЫ, уроч. на прав. бер. р. Къара-Сырх (прав. прит. р. Кубани); Гыкка – и. собств.; бау «загон»; орун «место».
ГЫККАНЫ-ТАЛАСЫ, пастб. и поляна на лев. бер. р. Теберды у уроч. Буруш-Сырты; Гыкка – и. собств.; тала «поляна».

ДАРДОН, ДОРДАН, ДУДАРДОН: 1) река в междр. Теберды и Акъсауута на севере урочища Буруш-Сырты; 2) урочище в бассейне этой реки; 3) выступ скалы на лев. бер. р. Теберды на юго-западной окраине города Карачаевска. Относительно этимологии топонимов Дардон, Дудардон Байрамкулов А. М. (1995. С. 169) полагает, что слово дордан – кар.-балк. и означает «грудь», «выступ»; тау дордан «горный выступ», къая дордан «скальный выступ», «отвес». Действительно, скала у города Карачаевска в системе хребта выделяется как скальный выступ.
ДАРДАГЪАН /ДАРДАГАН/, поляна зап. села Бызынгы на лев. бер. р. Ч.-Без.; дардагъан (кар.) «суматоха», «переполох», «неразбериха».

Хубийланы Ахияны джашы Назир 1934-чю джыл никкол (июнь) айда Огъары Тебердиде туугъанды.

Сабийлик къууанчлары къазауатны отунда кюйген, кёчгюнчюлюкню къыйын джылларын сынагъан, алай а джашауда орун алгъан терсликлени тюзлюк хорларына ышаныб ёсген адамланы бириди. Анга кёре окъуугъа, билимге тырмашханды, сагъышларын, къайгъыларын, оюмларын назму тизгинле бла баямлар джанындан кюрешгенди. Аны поэзиясында Ата джурт къазауат бла байламлы чыгъармала уллу орун аладыла. Анга да сейирсинирча тюлдю. Башхалача, бу юйдегини да, зорлукъ бла, сюйген тауларындан къыстагъан сагъатда, Назирни эки уллу къарнашы, Осман бла Ахмат,  джаула бла сермеше эдиле. Ахмат Ата джуртубузну сакълай къазауатда ёлген эди. Осман 1943-чю джыл, джюрегини къатында, госпиталда алыргъа къоркъуб къойгъан фашист огъу бла келиб, Къыргъызстанда юйдегисин табады.

Адам дуниядан кетсе, аны таныгъанла, джашауда не эсе да бир зат джетмегенин, сезгенлей турадыла. Кёбекланы Таукъанны джашы Билял  ауушханында биз, чыгъармачылыкъ ишни къуллукъчулары, алай болдукъ. Ишине берилген адам эди. Ана тилибизде чыкъгъан газетни редакциясында, 1957-чи джылдан бери алыб къарасакъ да, джюзден артыкъ адам ишлеб кетгенди. Аланы арасында журналистикадан биринчи баш билим алгъан Билял эди. Кёбекланы Билял къазауатны аллында туугъан сабийлени бири болуб, ачлыкъ-джаланнгачлыкъ, зорлукъ да сынагъанды, джашауну къыйын джолларында абыныр ючюн да къалмагъанды.
Билял 1939-чу джыл никкол (июнь) айда Къумуш элде туугъанды. Джёгетей Аягъында темир джол станциядан ашырадыла киши джуртлагъа.