Къарачай-Черкес Республикада Росгвардия къуллукъну абычары Джангы Джёгетей элде профессор Сюйюнчланы Ханапийни, атын джюрютген орта школда патриотизмни юсюнден юретиу-ангылатыу дерс бергенди.

Спецназ къуллукъчу сохталагъа кесини ишини къалгъан ишледен башхалыгъыны юсюнден, къуллугъун толтура джигитлик этиб джан берген подполковник Андрей Ленёвну аты Росгвардияны республикан органыны къурамына ёмюрлюкге джазылгъаныны юслеринден да хапар айтды.

От, суу, джел. Бу ючюсюнден адам улугъа, табигъатха да уллу къыйынлыкъла джетер ючюн къалмайдыла. Бизни республикада уллу джелле, суу къобханла кёб болмайдыла. Ол себебден аладан джыл сайын кёб адам джарсыйды, дерге болмайды. От тюшюу а бизде болур ючюн къалмайды. Аз болсала да, адамла да, табигъат да джарсыйдыла андан. Кимни терслиги бла от тюшеди юйлеге, чегетлеге, салам скирдлеге, бичен гебенлеге? Бу эмда башха соруулагъа джууаб излей, «Къарачайны» корреспонденти Къобанланы Махмут РФ-ны МЧС-ни КъЧР-де управлениесини Гитче Къарачай районда къарау ишлени бёлюмюню тамадасы Ёзденланы Махсютню джашы Шагъабаннга тюбегенди.
- Чынг алгъа мен коллективни юсюнден хапар айтайым, - дейди Шагъабан. – Коллектив алай уллу тюлдю: ол юч адамдан къуралгъанды. Менден сора бёлюмде ич ишлени капитаны Салпагъарланы Юсуфну джашы Ислам, тамада лейтенант Чотчаланы Сейиталийни джашы Рамазан ишлейдиле. Экиси да баш билимли адамладыла. Ишлерине толусу бла берилген, джууаблылыкъны сюйген адамладыла. Не къыйын ишни къолгъа алсала да, деменгили тындырадыла. «Бизни джууабсызлыгъыбыз бла, терслигибиз бла киши джарсымасын» деген иннет бла ишлейдиле. Мен алагъа кесиме ышаннганча ышанама.
- Энди кесинги юсюнден айтсанг.

Мындан алда КъЧР-ни МВД-да эресейчи полицияны 300-джыллыгъына аталгъан къууанч джыйылыу болгъан эди.
Аны ишине къошулгъанланы арасында Къарачай-Черкес Республиканы Правительствосуну Председателини борчларын толтургъан Мурат Озов, министерствону аппаратыны, Ич ишлени министерствосуну район, шахар дараджалада джергили органларыны тамадалары, кюч структураланы келечилери, динчиле, джамагъат организацияланы башчылары бар эдиле.
Къарачай-Черкес Республиканы Башчысы Темрезланы Рашидни атындан джыйылгъанланы профессионал байрамлары бла, эресейчи полициягъа 300 джыл толгъаны бла, Мурат Озов алгъышлагъанды.
  «Эресей Федерацияда законну, джорукъну сакълагъан къуллукъ узун джолну ётгенди. Аллай бир заманны ичинде тюрлю-тюрлю тюрлениуле болсала да, ол антына кертилей къалгъанды. Къарачай-Черкесияда Ич ишлени министерствосунда джюзле бла офицерле, тюз къуллукъчула, законну, адамланы кеслерини, хапчюклерини къоркъуусузлукъларын сакълай, халкъгъа, къралгъа керти къуллукъ этедиле.
Алагъа салыннган мийик борчланы - адамланы эркинликлерин, аланы тынчлыкъларын, рахатлыкъларын къоруулау борчланы - сый бла толтурадыла. Сиз болушлукъ кереклиге аны табдырыргъа хар заманда да хазырсыз.

Махачкъалада Эресей Федерацияны Терроризмге къаршчы кюрешген миллет комитетини кёзюулю джыйылыуу болгъанды. Аны ол Комитетни председатели, Эресейни ФСБ-ны директору Бортников Александр бардыргъанды.

Джыйылыуну ишине Эресей Федерацияны Терроризмге къаршчы кюрешген миллет комитетини членлери, Темрезланы Рашидни да айтыб, РФ-ны бир къауум субъектинде Терроризмге къаршчы кюрешген комиссияланы, толтуруучу властны федерал органларыны башчылары, джорукъ сакълаучу органланы келечилери да къошулгъандыла.

 Каппушланы Махтийни джашы Ахмат 1966-чы джыл Къобан районну Знаменка элинде туугъанды. Орта школну тауусхандан сора ол Къызыл партизанла атлы колхозгъа ишлерге киргенди. Берилген джумушну иги тындыргъанын, тирилигин кёрюб, Ахматха машинаны ышаныб бергендиле. Джаш болса да, шофёрланы арасында атын иги бла айтдыргъанды. 1984-чю джыл аууз-герги (октябрь) айны аягъында ол аскерге кетеди.
Алгъы бурун Каппуш улуну Грозный шахаргъа ашырадыла. Машинагъа усталыгъын билгенлеринден сора, аны автомобиль батальоннга къошадыла. Ахмат алайда 3-4 айны тургъанды.

 Джаш адамланы аскер-патриот юретиуге, тин-иннет байлыкъларын ёсдюрюуге атаб, КъЧР-ни Ич ишлерини министерствосуну Зеленчук бёлюмю, Зеленчук муниципал район, 2-чи номерли школ да къошулуб, кёб иш этеди.
Ол кёб болмай да Зеленчук станседе 2-чи номерли школгъа Эресей Федерацияны Джигити Биджиланы Локъманны джашы Солтан-Хамидни атын атаугъа джоралаб къууанч джыйылыу бардырды. Джигитни эсгере МВД-ны Зеленчук бёлюмюню къуллукъчулары бла, Ветеранланы совети этдирген мемориал къанга салынды. Ол джыйылыуда Зеленчук районну школларыны окъуучулары, ветеранла, КъЧР-ни Халкъ Джыйылыууну (Парламентини) депутатлары, аскер комиссариатны келечилери, Солтан-Хамидни юй бийчеси бла сабийлери дагъыда башхала бар эдиле.

Халкъгъа халал къуллукъ эте, кючлерин аямай кюрешиб, атларын сый бла айтдыргъан фахмулу адамла кёбдюле. Ала, къайсы къуллукъда болсала да, атларын махтау бла айтдырыб, таукел алгъа барадыла.
Аллай ашхыланы бириди юстицияны 2-чи класслы кенгешчиси деген чынны джюрютген Алчакъланы Къурманбийни къызы Зухра. Ол къыркъар (август), айны 6-да Эресей Федерацияны Юстиция министерствосуну Къарачай-Черкесияда управлениесини тамадасы къуллукъгъа салыннганды. Аллай буйрукъгъа Эресей Федерацияны юстиция министрини борчларын толтургъан Олег Плохой къол салгъанды.
 Къарачай-Черкес Республикада Ич ишлени министерствосуну тамадаларыны бирине тюбеб, ушакъ этиб, тюзлюк джолда джорукъну, рахатлыкъны сакълагъан  адамны  джашау джолун суратлаб, «Къарачай» газетде басмаласакъ, ёсюб келген джаш тёлюню шагъырей этсек, ол кёблеге юлгю болур  деген оюмгъа келдим.
Милицияда кёб джылланы ишлеген, бюгюнлюкде «Къарачай - алан халкъ» джамагъат бирлешликни тамадасыны орунбасары, отставкадагъы полковник Боташланы Дауутну джашы Сулейман хаджиге тюбеб, бу оюмуму юсюнден ушакъ этдим.  «Аллай  адам излей эсенг, Боташладанды деб теджегенлигим тюлдю,  джашлай кёбню кёрген, кёбню билген джашды деб айтханлыгъымды… Республикабызны полициясыны тамадасы, полковник Боташланы Азрет-Алийни джашы Ансар бла тюбешсенг, ол сеннге тыйыншлы хапар айтырыкъ эди», – деди Сулейман хаджи.

 Къочхарланы Набийни джашы Нюр-Магомед 1961-чи джыл арттотур (апрель) айны 22-де Гюрюлдеуюк элде туугъанды. Сегизджыллыкъ школгъа джюрюб, аны айырмагъа бошагъандан сора, ол орта школну Эски Джёгетей элде тауусханды.
Нюр-Магомедни юлгюлю сохта болгъанына аны бюгюннге дери сакъланыб тургъан Хурмет грамоталары, атасына-анасына берилген Бюсюреу къагъытлары дагъыда бирси саугъалары шагъатлыкъ этедиле. Эл школну тауусханындан сора, ол Элиста шахарда кърал университетге киреди. Анда экинчи курсда окъуй тургъанлай, 1981-чи джыл хычаман  айны 11-де, Нюр-Магомед аскерге чакъырылыб, къуллукъ борчун берирге кетеди. Биринчи айлада ол билим берген курсланы тыйыншлысыча ётюб, аскер къуллукъну кёб затына юренеди. Анга тамада сержант чын бередиле.
Андан сора Къочхар улу парашют-десант аскерге тюшеди. Ол алгъы бурун взводну командирини орунбасары, артда уа взводха командир болады. Башындан берилген буйрукъну дженгил, тыйыншлы толтура билгенин эмда билими бла да тюз хайырланнганын аскер тамадалары эслегендиле. Нюр-Магомед борчуна керти боллугъуна бек ийнаннгандыла, джууаблы джумушланы берирге да ышаннгандыла. Алай бла 1982-чи джыл аууз-герги (октябрь) айда Къочхар улуну, хазырлаб, Афганистаннга ашырадыла.