Подробности
Просмотров: 1486

 

Къызыл Октябрь элде устазланы юслеринден сёз башланса, РФ-ны халкъ окъуууну айырмасы Дотдайланы Халиматны аты айтылмай къалмайды. Ол сыйгъа тыйыншлы болгъан адамны джашауу, иши бла сизни да къысхасыча шагъырей этер ючюн кесине тюбеб, талай соруу бердим.

- Сен устаз болуб кёбден бери ишлейсе. Бу джууаблы, къуллукъну къачан, къалай башлагъанса?
- Биз 1957-чи джыл, кёчгюнчюлюкден къайтханлай, бу элге тюшген эдик. Орта школну былайда бошадым. Къарачай шахарда пединститутха заочно кирдим. Узаймай ал башланнган класслагъа устаз этдиле. Ишлей тургъанлай баш билим алдым. 1968-чи джылдан башлаб он джылны тёбен класслада окъутдум. Андан сора ана тилни устазы этдиле. Артда юйде къызчыкъ да баш билим алыб келгенинде, ол да къошулду. Бусагъатда къарачай тил бла литератураны ючеулен окъутабыз.
- Зеленчук районну методика кабинети да былайда болуучан эди...

Подробности
Просмотров: 1857
 Къызыл Покун элде орта школну ана тилден классына киргеникде, эм алгъа:
«Ким да аямасын ишин, кючюн,
Ана тилин джарытыр ючюн.
* * *
Тилим, диним, миллетими адетлери
Ючюсю да болмасынла менден кери», -
деб назму халда джазылгъан джазыула кёзюбюзге илиндиле. Сохтала ол тизгинлеге эс бёлгенлей тура болурла, деген оюмгъа келдик. Сабийле джангы чачылыб, устазлары Биджиланы Елизавета, Эбзеланы Хаджи-Муратны къызы, журналгъа къарай тура эди. Аны бла саламлашыб, ушакъ эте, джашау джолундан да хапар соруб билдик.
Ол 1975-чи джыл Къарачай шахарда институтну филология факультетин бошайды. Урунуу джолун Элтаркъачда орта школда къарачай тил бла литератураны устазы болуб башлайды. Бир джылдан Терезеге кёчюб, анда ишлейди. 1977-чи джылдан бери Къызыл Покун элни сабийлерин окъутады. Аллай бир заманны ичинде бу огъур ишни джетишимли тындырыб келеди. «КъЧР-ни халкъ окъуууну махтаулу къуллукъчусу» деген сыйлы ат берилгени, кёб тюрлю грамоталары да анга шагъатдыла.

Подробности
Просмотров: 1038
Бу кюнледе Къарачай-Черкес Республиканы Башчысы Темрезланы Рашид «школа+детский сад» деген окъуу комплексни къурулушуна къарагъанды. Ол ишлене тургъан мекям Хабез районну Псаучье-Дахе элинде 264 окъуучу бла, школгъа дери 75 сабийге джораланнганды.
 

Эсигизге салайыкъ, «школа+детский сад» деген форматда окъуу комплекслени къурулушу Темрезланы Рашидни аманаты бла, быйыл башланнганды. Бусагъатда школну къурулуш-монтаж ишлери битиб бошагъандыла. Ишчиле школну тёгерегин джарашдыра турадыла. Ичинде да бир къауум иш этиледи. Ол бусагъат заманны излемине джууаб берген мекям боллукъду. Аны неси да таб джарашдырылгъанды. Школну залыны 300 орну барды. Футбол ойнарча джери эркинди.
Республиканы Башчысы Темрезланы Рашид окъуу комплексни арбазында элчиле солурча джерле этилиб, объектни къысха заманны ичинде хайырланыугъа берирге кереклисин айтханды.
(БИЗНИ КОРР.).

Подробности
Просмотров: 1393
 Къарачай халкъны кёб онглу адамы барды, ала, бирер тюрлю санагъатда уллу джетишимлеге ие болуб, миллетибизни атын айтдырадыла. Аллайланы бири эди Къараланы Асият, Исмаилны къызы – белгили алим, филология илмуланы кандидаты. Ол 50 джылдан аслам заманны илму эмда дерс бериу иш бла кюрешгенди, къарачай тилде басмаланнган адабият чыгъармаланы профессионал дараджада тинтиб, багъа бериуню тамалын салгъанды. Ол себебден аны халкъыбызны тин-иннет хазнасын ёсдюрюуге къошхан къыйыны ёлчесизди.
Къараланы Асият 1922-чи джыл мартны 21-де Огъары Тебердиде туугъанды. Аны атасы Байкъулланы Хусинни джашы Исмаил Къарачай автоном областда сюдюню биринчи председатели болгъанды. Асият биринчи классха Микоян-Шахарда (Къарачай шахарда) барыб тебрегенди.

Подробности
Просмотров: 1129

 Къарачай-Черкес Республикадан ючеулен Москвада «Умники и умницы» деген Бютеуроссия телевизион гуманитар олимпиаданы финалыны тёртден бирине къошулгъандыла.
Ала бизни республикада бу тукъум олимпиадада алчы орунлагъа ие болгъан сохталадыла: Къарданик стансени 1-чи номерли школуну сохтасы Ижаланы Мадина, Черкесскеде 9-чу номерли гимназияны окъуучусу Гонова Лия, Первомайское элде 6-чы номерли школну сохтасы Тураханова Азиза.
Чёб атыуну юсю бла биринчи оюннга Ижаланы Мадина къошулуб, кесини билими бла кёблени сейирсиндириб, олимпиаданы джарым финалына киргенди.
Гонова Лия бла Тураханова Азиза, теоретиклеча, олимпиадагъа къошулгъанлагъа теджелген соруулагъа джууаб этгендиле. Азиза Тураханова бир орден бла бир медалгъа тыйыншлы болгъанды. Лия Гоновагъа юч орден бла бир медаль берилгенди.

Подробности
Просмотров: 965

Быйыл «Хурмет Белгиси» орденни джюрютген Къарачай-Черкес гуманитар тинтиу-излем институт 85-джыллыкъ юбилейин байрамлагъанды. Октябрны ал сюреминде республиканы 25-джыллыгъына атаб, «Къарачай-Черкесия Кавказны социокультура «тийресинде» деген аты бла конференция бардыргъанды.
Джыйылыуда КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашидни атындан институтну коллективин республиканы окъуу бла илмуну министри Инна Кравченко алгъышлагъанды. КъЧР-ни Халкъ Джыйылыууну атындан  комитетни тамадасы Исмель Биджев да сёлешгенди. Институтну юбилейи бла алгъышлай Абхазиядан, Москвадан, Ростов областдан, Адыгеядан, Шимал Кавказны бютеу регионларындан эмда баш окъуу учреждениелеринден келечиле келген эдиле. Илму институтланы тамадалары эмда келечилери КъЧИГИ-ни алимлерине саулукъ-эсенлик, илмуда джангы джетишимле теджедиле. Ингуш Республиканы Башчысы, РФ-ны Джигити Юнус-Бек Евкуровну эмда Абхазияны Башчысы Рауль Хаджимбаны  КъЧИГИ-ге алгъышлау къагъытларын аладан келген келечиле Институтну директору Рамазан Тхагапсовгъа къууанч халда бердиле…

Подробности
Просмотров: 1298
 
Спортда, илмуда, урунууда, Къоруулау Кючледе, сахнада фахмуларын танытыб, уллу джетишимле этиб, республикабызны атын айтдыргъан адамларыбыз аз тюлдюле. Джылдан джылгъа аланы тизимине джангы атла къошула, саны ёсе барады. Ол затлагъа бизни, айхай да, кёлюбюз кёлтюрюледи, джюрегибиз къууанады, ала бла ёхтемленебиз. Артыкъсыз да бек джаш адамланы джетишимле этгенлерин эшитсек, бек къууанабыз. Аллай адамланы бириди Къарданик стансени 1-чи номерли орта школуну сохтасы Ижаланы Мадина.
Былтыр декабрь айда Къарачай-Черкес Республикадан юч сохта къызчыкъ Москва шахарда «Умники и умницы» деген Бютеуроссия телевизион гуманитар олимпиаданы финалыны тёртюнчю этапына къошулгъан эдиле. Ары дери ала, джылны ичинде республиканы дараджасында бардырылгъан тюрлю-тюрлю школ олимпиадалагъа къошулуб, алада алчы орунлагъа ие болуб, билимлерин андан ары да сынаргъа таукелликлерин танытхан эдиле.

Подробности
Просмотров: 1260
 Россия Федерацияны махтаулу устазы, Россия Федерацияны окъуууну айырмасы, талай кърал саугъаны иеси, Биджиланы Адейни джашы Солтан 1934-чю джыл апрелни 7-де Учкуланда туугъанды.
 Мында ал башланнган школну 3-чю классын бошай тургъанлай, Биджиланы юйюр халкъ бла бирге зор бла Къазахстаннга кёчюрюледи. Ала Джамбул областны Гродиково элине тюшедиле. Къыйын кёзюуню ауурлугъун кёлтюре, таулу джашчыкъ окъууун андан ары бардырады. Алайдагъы школну 1955-чи джыл джетишимли бошаб чыгъады. Андан сора Фрунзеде кърал университетни химия факультетине киреди. Аны эки курсун бошагъандан сора, къарачай халкъгъа Джуртуна къайтыргъа эркинлик бериледи. 1957-чи джылны джазында Биджилары халкъ бла бирге Кавказгъа къайтадыла. Ала эллерине къайтыб, Огъары Учкуланда орналадыла. Заманын бошуна иймезге кюреше, Солтан ол джыл Дондагъы Ростовну кърал университетине барады. Аны химия факультетини ючюнчю курсуна аладыла. С. Биджи улу, окъууун 1961-чи джыл бошаб, устаз усталыкъ алыб чыгъады. Ол, элине келиб, Учкуланны орта школунда химия бла биологиядан устаз болуб ишлейди. Арадан заман озуб, аны ВЛКСМ-ни Къарачай район комитетини 1-чи секретары этедиле.

Подробности
Просмотров: 1177
 -  Магомет Исмаилович бизни школну дараджасын мийикге кёлтюрген эди. Андан ёрге чыгъалмасакъ да, энгишге болургъа эркинлигибиз джокъду. Ол нюзюр бла ишлейбиз, - деб башлады хапарын Курорт Тебердиде 2-чи номерли школну директору, баш категориялы устаз Алботланы Джагъафарны къызы Аминат.
   Тюзю, биз да бу школну Къарачай шахар муниципал къуралыуда махталыб тургъаны ючюн, коллективни иши бла шагъырей болургъа келген эдик. Он джылдан артыкъ заманны ичинде, эм игиге саналгъан юч школну бири болуб  келеди. Былтыр да экинчи орунну алгъанды. Школгъа, 2005-чи джыл джашлай дуниядан кетген директорлары, Халилланы Магометни аты аталгъанды. Кеси да, мемориал къангадан, джаш тёлюге огъур теджегенча къарайды.

  • Вы здесь:  
  • Главная