Миллетибизни белгили адамларыны бири Къобанланы Хаджи-Алийни джашы Дахир 1918-чи джыл Тёбен Марада туугъанды. Къарачай-Малкъар адабиятха, маданиятха уллу къыйыны кирген фахмулу адамны джашау джолундан бир талай сёз айтайыкъ.
Окъуучула Дахирни творчествосу бла 1957-чи джыл шагъырей бола башлагъан эдиле. Ол джыл, кёчгюнчюлюкню сынагъан къарачайлыла джуртларына къайтыргъа хазырланнган заманда, Фрунзе шахарда чыкъгъан «Таза джюрекден» деген китаб, сюйген тауларындан салкъын  аяз ургъанча болады. Анда къарачай-малкъар поэтлени назмулары басмаланнган эдиле. Аланы арасында Къобан улу джазгъанла да бар эдиле. Бери къайтхандан сора Дахирни джазгъанлары къарачайча, орусча да талай джыйым китабда чыгъадыла. Джырлары область радио бла берилиб тебрейдиле. Онтёрт джылны аллай затланы окъумай, эшитмей тургъан адамла уллу магъана бередиле. Джырларын энчи алыб айтсакъ, алтмышынчы джыллада «Джаз» бла «Тюбедим» деген эки джыры миллетни ауузунда эдиле.

 Гуртуланы Солтанбекни джашы Салих 1938-чи джыл  Къабарты-Малкъарны Акъ-Суу элинде туугъанды. Кёчгюнчюлюкден джуртуна къайтханлай, Нальчикде университетни орус-малкъар бёлюмюне киреди. Студент джылларында республиканы «Коммунизмге джол» деген газетинде корректорлукъ этиб турады, артда редакторну орунбасары болады. 1970-чи джыл КПСС-ни Ара Комитетини Баш партия школун бошайды. Бери къайтхандан сора КъМР-ни Китаб басмала, полиграфия эмда китаб сатыу джаны бла кърал комитетине тамадалыкъ этеди. Ызы бла республиканы Тыш экономика байламлылыкъ джаны бла кърал комитетини башчысы болуб ишлейди. Солуугъа 1998-чи джылда чыгъады.
 Салихни отуздан артыкъ китабы басмаланнганды. Ол юч пьесаны авторуду. Башха тилледен Шота Руставелини «Къаплан тери кийген батыр» деген дуниягъа айтылгъан поэмасын, Александр Пушкинни «Евгений Онегин» деген романын, Михаил Лермонтовну «Къачхынчы» атлы дастанын, Сергей Есенинни, Константин Симоновну, Евгений Евтушенкону, Николай Рубцовну, Саломея Нерисни, Павло Тычинаны, Григол Абашидзени, Коста Хетагуровну назмуларын кёчюргенди.

 Мындан алда республиканы ара шахарында Аслан Дауров атлы маданият эмда санат колледжни залында белгили опера джырчыбыз Къазанлыланы Диана уллу концерт берди. Диана бизге Санкт-Петербург шахардан къонакъгъа келген эди. 

Концерт бошалгъандан сора мен, Дианагъа тюбеб, ушакъ этдим.
- Диана, «Къарачай» газетни окъуучуларына кесинги юсюнгден бир хапар айт. Къайда туугъанса, джууукъ адамларынг къайда турадыла?
- Мен Къазанлыланы Казимни къызыма, анам Хубийланы Людады. Джёгетей Аягъы шахарда туугъанма. Джууукъларымы кёбюсю Джёгетей Аягъы районда турадыла. Къазанлылары - Элтаркъачда, Джёгетей Аягъында, Хубийлары – Джёгетей Аягъында.
- Классика музыка бла къалай шагъырей болгъанса, операны къалай сайлагъанса?
- Мени атам Казим аскер къуллугъун Саха-Якутияда ётдюргенди. Аскерден сора, ол республиканы джаратыб, анда къалыб, кесича иш къурагъанды. Айтыргъа, табышлылыкъ бла кюрешгенди. Юйдегиленнгенинден сора, анамы да алыб, Якутиягъа кетгенди.

Къалкъа  1. защитник кого-чего-л.  2. рука.
Къалкъан  уст. 1) шлем  (воинский)  2) балк. щит;  агъач  ~  деревянный  щит; ёре  ~  высокий  щит;  кийиз  ~  войлочный  щит;  джез  ~  бронзовый  щит; темир  ~  железный  щит;  кюмюш  ~  серебряный щит.
Къалкъанбалыкъ  зоол.  камбала.
Къалкъаргъа  1) парить  (о птицах)  2) всплывать, плавать  на  поверхности.
Къалкъыучу  1) человек,  который  при малейшей  возможности засыпает 2) рыб.  поплавок.
Къалмукъ  сыргъа  бот.  ластовица.
Къалмукъ  чай  бот.  иван-чай.
Къалпакъ   колпак, шапка;  кийиз  ~ войлочная  шапка  без  полей (носили и как подшлемник); шлем;  темир  ~  железный  колпак, шлем.

Къазмыч воен.  вид  огнестрельного  оружия.
Къазы  казы,  конская  колбаса  (домашнего  приготовления).
Къайдалы  карач. редко: ~сы  белгисизди  неизвестно, откуда  он  [родом].
Къайкъалакъ 1. гордец  2. горделивый.
Къайкъатыу  опрокидывать.
Къайкъы  набекрень.
Къаймиш эт. клониться, наклоняться, нагибаться.
Къаймишиу  1. балк. клониться, наклоняться, нагибаться 2. кокетничать; рисоваться.
Къайнар  гелий.
Къайпау  отрезать, срезать.

Къадалмыш  карач. старательный; упорный.
Къадама 1) твердыня; неприступный; прочная  опора; оплот  2) непоколебимый; стойкий. 3) железные  наручники.
Къадамат  карач.  то же, что  къыямат  1) рел. судный  день, день страшного суда; светопредставление  2) см. къыяма 1; къышны ~ы  разгар   зимы, зимние  морозы,  зимняя стужа; бу  ~  кюн в этот ужасный  день.

Къакъыракъ (-гъы)  карач. место  со  скудной  растительностью;  суходол.
Къакъыш   карач.  дет.  нога,  ножка.
Къала  крепость;  джашырын  ~  тайная, секретная  крепость;  къадама  ~  неприступная  крепость; къаранч  ~  сторожевая  башня;  от  ~  пороховая  башня;  семендер  ~  главная  крепость;  къаргъуй  ~  сигнальная  сторожевая  башня.
Къалабалыкъ  (-гъы)  карач. переполох,  суматоха;  паника.
Къаладжюк  (-гю)   карач.  соха.
Къалайчы  жестяник, жестянщик.
Къалакъ (-гъы) 1)  весло  2)  лопасть ж.  3) лопатка, лопаточка; как ~ лопаточка  для  перемешивания  мамалыги   4) шкок  ~ приклад.   5) харс  ~ла  хлопушки (дощечки, которыми  хлопают  в  такт  музыке  при  танцах)   6) печь ~  вьюшка, заслонка  7) ~  тишле   большие  широкие  зубы (у человека)  8) ~  бёрк  каракулевая  папаха.
Къалакъчы  гребец.

Къады  уст. кади  м.  нескл., кадий;  духовный  судья.
Къаджар персидский, иранский; ~стан Персия, Иран; ~ тил  персидский  язык;  ~лы персиянин; ~ча  по-персидски.
Къаджар агъач  бот. фисташка.
Къаджау  1. враг, неприятель, недруг  2. против кого-что.
Къаджы эт. корёжиться, коробиться.
Къаджыкъмазгъа карач.  проявлять    неутомимость,  не зная  устали, настойчиво, добиваться  чего; проявлять  упорство; быть неугомонным; ишден  ~  проявлять неутомимость  в  работе.
Къаза  карач. 1)  наказание,  взыскание, кара;  ~  салыргъа наказать  кого  2) мучения; страдания;  бу  не  ~ды?!  что за  мучения?!

Къабакъ (-гъы) 1) селение, село; жилище, двор 2) ворота, мн.; створка, ставня, ставень  3) (чаще кёз ~) веко; бюгече ~ къысмагъанма  я глаз не сомкнул  этой  ночью.
Къабаргъай  то же, что  къабаргъа  зоол.  кабарга.
Къабат  карач.  уст. 1) раз; эки ~ два раза  2) этаж.
Къабатлы  уст. –этажный, имеющий … этажей; эки ~ юй двухэтажный  дом.
Къабды  карач. редко.1) еда, пища, продукты мн., съестное;  ~быз  джокъду   у нас нет  продуктов;  чыпчыкъла  ~  ташыйдыла  птицы  растаскивают еду.   2) аппетит;  ~сы  игиди  у него  хороший  аппетит.
Къабдырма  петля.
Къабиж: ~ ат  кляча.
Къаблам:  бир ~  беригиз!  дайте какую-нибудь  одежду.
Къаблаууч 1) портн. отворот, борт, лацкан  2) с.-х. отвал; къаладжюкню ~у  отвал  сохи.