Аллы газетни 52-чи номериндеди.
«Айтыу алайды, – деди тютюнчю киши, – шайтанланы белгиси олду. Джинледе аллай белги джокъду. Ала тамам бизни кибикдиле...» (М. И. «Алмасты»).
Нарт сёз бла айтыуну арасы бек джууукъду.
Аман хапар чабыб джюрюр.
Иги хапар анга кюлюр.
Арсарлы сагъыш этгинчи, арсарсыз ишин битдирир.
Джекген атынг тай болса да, джашагъан элинг бай болсун.

ДЖЕЛТИЙМЕЗ, гора; река, приток р. Уруп; джел «ветер»; тиймез «не дует», букв. «не трогает».
ДЗИГЕКШИ, гора, выс. 3070 м в бас. р. Б. Лабы.
ДИБИРЛАНЫ-ТИЙРЕ, жил. квартал в аулах Кумыш и Джегута; 1) дибир «судья», «секретарь», 2) Дибирлары – фам.; тийре «квартал».
ДИГОР-ЫФЦЫГЪЫ /ДИГОР-ЫФЦЫГЫ/, пер. в верх. р. Къара-суу, прав. прит. р. Ч.-Балк.; дигор «дигорцы»; ыфцыкъ «перевал»; дигор – бывш. тюрк. племя, в переводе с осет. «иноязычный, другой»; балкарцы осетин называют дюгерли – дигорец.
ДИЖИ-ГЫРЫН-ДУППУР, местн. на лев. бер. р. Башил-Ауузу-суу; гырын «дыра», «дупло на деревьях».
ДИЛИН-КЪОЛ /ДИЛИН-КОЛ/, река, прав. прит. р. Балыкъ у села Хабаз; къол «балка».

АЗАУ
Биринчи магъанасында дылгам къаяны тёппеси, джитиси.  Бахсан тарында Азау деген джер ат - ол джер къаяла ичинде, мийикде болгъаны себебли аталгъанды.
Азаулагъа акъ булутла къоналла,
Джалаулада джугъутурла  отлайла...
Эркишилиги, ётю, сёзюне да  ие бола билген адамгъа, азаулу адам деген тенглешдириу джюрюйдю. «Къырым хан Даулетгерий да аллайланы ичинде  азаулуладан бири болгъанды». (Къ. Н. «Ленинни байрагъы»  газет, 29. 1Х. 1990.)  Халкъ джырда деменгили кюч азау бла тенглешдириледи:
Азау къая сен болсанг,
Лагъым болуб атдырырма...

ДОЛАЛАНЫ-ТИЙРЕ, жил. квартал в ауле Учкулан, на лев. бер. р. Учкулан; Долалары – фам.; тийре «квартал».
ДОЛАТ-ИШЛЕГЕН, местн. у уроч. Штын в междр. Дууута и Кубани; Долат – и. собств.; ишлеген «работать».
ДОЛИНА ВОДОПАДОВ, уроч. и каскад водопадов в верх. р. Большой Зе- ленчук.
ДОМАЙ, местн. на прав. бер. р. Акъсауут в её верх.; Домай – и. собств.
ДОМАЙ-ЧАЛГЪАН /ДОМАЙ-ЧАЛГАН/, поляна в междр. Акъсауута и Мар- ки; Домай – и. собств; чалгъан «косить».

АЗНАУУР
Аскер башчы. Сермешледе танылгъан джигит. Алан къраллыкъны заманында джюрюген сёз болур дерчады. Адам ат. Атталаны Азнауур. Азнауур улу Адырахман... Халкъ чыгъармачылыкъда «Азнауурла» деген джыр да аскерчи джырды. Бусагъатдагъы эрмен, эбзе тилледе аскер ишле бла байламлы айтылгъан ангыламны тутады.
АЙБАЛТА
Аскер-уруш  сауут; бердыш. Бурун заманладан бери белгилиди. Ауузу, джарты ай кибик, джарты тогъай джазылыб, не ууакъ джити тишли, не бычакъ ауузлу ишленеди. Сабы бек узунду - душманнга ат юсюнден  керилиб джетерча. Аны джаяу аскер, атлы аскер да джюрютеди.


АЙБАТ
Ариулукъ, омакълыкъ. Айбат чепкен. Айбат тала. «Келин отоу ариу джасалгъанды. Къабыргъалада айбат кюйюзле тагъылыбдыла». Къарачайда «ариу къыз» деген бла бирге «айбат къыз» да  дейдиле. Адамгъа къууанч берген, кёлюн кёлтюрген, сезимин джарытхан сёз.

ДАРДОН, ДОРДАН, ДУДАРДОН: 1) река в междр. Теберды и Акъсауута на севере урочища Буруш-Сырты; 2) урочище в бассейне этой реки; 3) выступ скалы на лев. бер. р. Теберды на юго-западной окраине города Карачаевска. Относительно этимологии топонимов Дардон, Дудардон Байрамкулов А. М. (1995. С. 169) полагает, что слово дордан – кар.-балк. и означает «грудь», «выступ»; тау дордан «горный выступ», къая дордан «скальный выступ», «отвес». Действительно, скала у города Карачаевска в системе хребта выделяется как скальный выступ.
ДАРДАГЪАН /ДАРДАГАН/, поляна зап. села Бызынгы на лев. бер. р. Ч.-Без.; дардагъан (кар.) «суматоха», «переполох», «неразбериха».

АЙДЖЕК
Джукъу арасында, аязымай, туруб айланыу; джукъу ауруу. (Лунатик, лунатизм).
Айджек адам джукълаб тургъанлай туруб юйде айланыргъа, эшикге чабыб чыгъаргъа, кеси кеси бла сёлеширге, джыларгъа, къычырыргъа да болады.
Сёз эки бёлюмден къуралады.  Ай - луна, джек – чарс, къаралды, джек; джаныуар сыфатлы болуб, бурулуб-бурулуб  учхан джел  тюлкюм. (Силуэт).
Джин, шайтан деген затла бош кёзге илиннген, къоркъгъандан кёрюннген  къуджур сыфатла болгъанларын эсге алсакъ, «джек» джел учхун болгъаны ачыкъды. «Ай» бла  «джек» биригиб,  джукъу аурууу  болгъан адамны халын  туура кёргюзтедиле. «Лунатик» дегенча, айджек деген да къысха, шатык эшитиледи. «Ас-тах» романда Нансил аллай аурууу болгъан къызды. Анда былай айтылады:

ДВУЯЗЫЧНЫЙ, лед. и река в верх. р. Алибек (близ Доммая).
ДЕБОШНУ-СТАУАТЫ (КЪОШЛАРЫ), зимовье в уроч. Буруш-Сырты; Де- бош – и. собств.; стауат «стойбище».
ДЕБОШНУ-ТИРМЕНИ, бывш. мельница на р. Сукан в селе В. Жемтала; Де- бош – и. собств.; тирмен «мельница».
ДЕБОШНУ-ЧАТЫ, уроч. на прав. бер. р. Учкулан-Ичи; Дебош – и. собств.; чат «ложбина».
ДЕККУШЛАНЫ-ТИЙРЕ, жил. квартал в ауле Хурзук на прав. бер. р. Хур- зук; Деккушлары – фам.; тийре «квартал» (жилой).
ДЁЛЕ-ЁЗЕН, участок реки Учкулан выше аула Учкулан; дёле-тулу «ручей», «родник», «источник»; ср. с чув. дёлёзен «источник».

АГЪАЧ АТ. 
САЛ  БАЧХЫЧ

Адам ёлче,  аны салыб, бир къауум адам  бир-бирлерин ауушдура, къабырлагъа элтиучю, элтгич. Бачхыч маталлы ишленнгенди, алай да андан аталгъанды. Агъач ат сал бачхычны суратлаб айтылгъан  атыды. Кязим:

Азраил агъач атха джер салса,
Минерме, кишиге бермей тасха.
Эл джыйылыр ахыр джаназыма,
Ол хакъды, амал джокъ унмазгъа.
 «Нарт къалада»:
Мамай чамланыуну  чамгъа бурур,