Хурзукчу Шаманланы Ибрагимни джашы Солтан бла Къарт-Джурт элден Абайханланы Адурхайны къызы Марьям, юйдеги къураб, беш джаш бла бир къызны ёсдюргендиле. Урунууну сюйген, адебли, намыслы ата бла ана, аланы окъутуб, билимли, юйдегили этиб, джамагъатха къошхандыла. Сабийлери  баш билимлиледиле. Бир къауумлары уа экишер, таб, ючюшер баш билим да алгъандыла. Бары да, бирер толу юй болуб, бирер санагъатда джууаблы къуллукъланы бюсюреулю тындыра ишлейдиле. Гитчеликлеринден да аталары бла аналарындан юлгю ала, уруннган юйдегиде чыныгъыб, ишни ауурлугъундан къоркъмай ишлерге юрениб ёсгендиле.
Алайды да, аланы хар бири башлагъан ишин аягъына джетдирмей къоймайды. Солтан бла Марьям да ариу халили, билимли, болумлу балаларына Джуртларына сюймекликни сингдириб, ана тиллерин, миллет шартларын сюерге юретиб ёсдюргендиле. Ала да, ол джолдан таймай, кеслерини сабийлерин да алай джашаргъа юрете, ёсдюрюб барадыла.

Халкъыбыз атлы джангыз газетибиз ана тилибизни, ашхы адетлерибизни, тарихибизни, адебибизни-намысыбызны, аламат культурабызны, сыйлы динибизни юслеринден арт кёзюуде кёб джазады. Газетде ишлеген адамлагъа Аллах онг берсин. Мен, газетни эртдеден окъуучуларыны бири, къууаныб, бюсюреу-сыпас этиб турама.
Джылым 90-нга келген киши мен да, айыб этмегиз, джашауда кёргенимден, эшитгенимден, билгенимден бир затла джазаргъа боллукъма, бютюн да бек джаш тёлюге джоралаб.
Къарачайны адетинде-джоругъунда эм сыйлы зат – ол юйдеги къууанчды да, андан Аллах барыбызны да айырмасын. Джашауну джюрюшю бирча болмайды. Бюгюннгю заманны да кесини энчи шарты барды. Ол «глобализм» дегенни себеби болур, биз да, дуниягъа къошула, «джашау» деген къайыгъыбыз бла уллу тенгизни толкъунларында джюзерге юрене барабыз. Бусагъатда къарачайлыла джашамагъан шахар табарыкъ тюлсе къралда. Болса да, миллет шартларыбыздан айырылыргъа эркинлигибиз джокъду, энчи бетибизни сакъларгъа излей эсек. Керексиз махтау бериб кесибизни миллетни кёкге чыгъаргъанлыгъым тюлдю, алай болса да бизден ашхы, ариу адетлери, бизден уллу сёз байлыгъы болгъан миллет джокъду деб, акъылым алайды.
      ЧАГЪАРЛАНЫ Тамбий.

 Индиядан келиб, Къарачай-Черкесияны баш окъуу заведениелеринде окъугъан студентле республиканы студентлерине концерт программа кёргюзгендиле.
Ала бизни республикада джашагъан халкъланы тиллеринде джырлагъандыла, тау тепсеулени тепсегендиле. Бу концерт Россиячы студентни кюнюне аталгъанды.
- Студент джыллары адамны эсинде ёмюрлюкге сакъланадыла. Бютеу студентлени барын да алгъышлайбыз, окъууда, билим алыуда уллу джетишимле теджейбиз. Бюгюнлюкде бизде 800-ге джууукъ студент окъуйду, аланы 145-си тыш къралланы келечилеридиле. Келир джыл Индиядан энтда 100 студентни алыр муратыбыз барды. Аланы санын 600-ге джетдирирге излейбиз, - дегенди Шимал Кавказ кърал гуманитар-технология академияны медицина институтуну директору Ёзденланы Марат.

 Башха санагъатладача, эл мюлкде да урунууда атларын сый бла айтдырыб, халкъларына халал къуллукъ этиб джашагъанла аз тюлдюле. Ала, кече-кюн да тынгы табмай, джигер урунадыла. Хапчаланы Юсуфну джашы Аскербий хаджи да аллай адамланы бириди.

Хапча улу кёчгюнчюлюкню заманында Орта Азияда туугъанды. Ол алгъы бурун къыргъыз школда окъугъанды. Ала орус элге кёчгенлеринде, анда орус школда окъуй тургъанлай, кёчюрюлген халкълагъа джуртларына къайтыргъа эркинлик берилиб, къарачайлыла Кавказгъа къайтадыла. Хапчаланы Юсуфну юйюрю Джёгетей элге тюшеди. Аскербий алайда школгъа джюрюб башлайды.
Атама, анама ауурлугъуму джетдирмейим деб, Джёгетей Аягъында кюндюз къурулуш-монтаж управлениеде ишлей, кечеги школда окъуйду. Алай бла 10 классны бошайды. Анда сора Кавказский эл мюлк техникумну мелиорация факультетине кириб, аны битдириб чыгъады да, Джёгетей Аягъында управлениеде ишлерге джарашады. Тамадасы Ёзденланы Магомет, джаш устаны эркелетиб, мотоцикл да бериб, инженер къуллукъгъа салады. Ол, алайда джууаблы ишин тыйыншлы дараджада толтура, атын сый бла айтдырады. Бираздан кеси да, билимин андан ары ёсдюрюрге излеб, ишлей тургъанлай, Ставрополда эл мюлк институтха заочно окъургъа кириб, аны да джетишимли тауусады. Фахмусу, билими болгъан джашны «Къобан» совхозгъа агроном этиб саладыла. Эл мюлкде, джерчиликде кёб зат этеди. Мюлкню аякъ юсюне сала, адамлагъа да къолундан келгенича болушады.

 Джерни юсюнде эм ариу, эм акъыллы, эм халал хайуанланы бири ат  болгъанына бир адам да ишек эте болмаз. 
Атны санлары 700 шаугютден (мышцы),  205 сюекден къуралады. Ат чабса, секирсе аны сюеклери тууар малдача, къойдача болмай, кереклилерича бир бюгюлюб, сыныб къалмай орунларына тюзелиб къаладыла. Атны имбаш сюеги (ключица)  болмагъаны себебли, аны  ал аякълары тёзюмлюле, кючлюле боладыла. Алай  болгъаны,  мийикге секирирге да, къызыу чабаргъа да себеб болады. Алай а, атны сюеги сынса, бек къыйналыб къайнаучанды.
Атла, адамлача, ауузлары бла солуй билмейдиле, аны амалтын атны бурун тешиклерин джабханлай, тунчугъуб ёлюб къаллыкъды.  Ат тынчлыкълы турса, бир минутха 16 кере солуйду, чабса уа – 114-120 кере. 
24 сагъатны ичинде уа атны ёпкелерине  115000 литр хауа кириб чыгъады.