Джерни юсюнде эм ариу, эм акъыллы, эм халал хайуанланы бири ат  болгъанына бир адам да ишек эте болмаз. 
Атны санлары 700 шаугютден (мышцы),  205 сюекден къуралады. Ат чабса, секирсе аны сюеклери тууар малдача, къойдача болмай, кереклилерича бир бюгюлюб, сыныб къалмай орунларына тюзелиб къаладыла. Атны имбаш сюеги (ключица)  болмагъаны себебли, аны  ал аякълары тёзюмлюле, кючлюле боладыла. Алай  болгъаны,  мийикге секирирге да, къызыу чабаргъа да себеб болады. Алай а, атны сюеги сынса, бек къыйналыб къайнаучанды.
Атла, адамлача, ауузлары бла солуй билмейдиле, аны амалтын атны бурун тешиклерин джабханлай, тунчугъуб ёлюб къаллыкъды.  Ат тынчлыкълы турса, бир минутха 16 кере солуйду, чабса уа – 114-120 кере. 
24 сагъатны ичинде уа атны ёпкелерине  115000 литр хауа кириб чыгъады.

Къарачай-Черкес кърал университет орус-къытай фотоэкспедиция бардыргъанды.
Экспедицияны къурамына Россияны талай джеринден суратха алыргъа сюйген, ол ишни уста билген, анга юренирге излеген 50 адам къошулгъанды.
Кавказны «Уллу чилле джолун» ётюб, аны туристле джюрюген ариу джерлерин, адам аягъы тиймеген кирсиз табигъатын, тарих эсгертмелерин суратха алыргъа юрениу эди бу экспедицияны баш мураты. Алай бла экспедиторла бурун бизни ата-бабаларыбыз тюеледе сатыугъа джюрюген джерледе, тарих бла байламлы эмда бусагъатха дери таза сакъланнган джерледе болгъандыла. Кавказны тарих хазнасын, табигъатын суратлагъа алыб чыкъгъандыла.
Бу фотоэкспедиция Къарачай-Черкес кърал университетни студент бирлешликлерини ишин айнытыу программаны бардырыргъа деб къуралгъанды. Аны юсюнден бизге экспедицияны тамадасы, КъЧКъУ-ну экономика бла управление факультетини деканыны заместители Ёзденланы Ибрагим, хапар айта:
- Талай кюнню ичине биз джети республикада болдукъ. Хар джер - кесича ариу, кирсиз, сейирлик. Барысын да айтыб айталмазчады. Ол заманны ичине талай мингден артыкъ сурат алыннганды. Бусагъатда суратланы айыра турабыз. Ол иш бошалгъанлай, уллу кёрмюч этилликди, ким да, келиб, суратлагъа къараргъа, экспедициягъа къошулгъан суратчыла бла ушакъ этерге боллукъду. Саулай экспедицияны атындан джюрек разылыгъымы билдиреме бизни ишибизге болушханлагъа. Артыкъ да бек Къарачай-Черкес Республикада Туризмни, курортланы эмда джаш тёлю политиканы министерствосуна, «CreativYeti» чыгъармачылыкъ бирлешликге, «Два крыла»  бла «Неизвестный Кавказ» деген проектлеге, - деди.

 Кёб болмай «Аланский древнехристианский центр на Северном Кавказе» деген республикан кърал учреждениени ведомствола арасы къауумуну джыйылыуу болду.  Ол джыйылыугъа КъЧР-ни Башчысы бла Правительствосуну Администрациясыны тамадасы Салпагъарланы Эльдар башчылыкъ этген эдиле.
Аны ишине Правительствону членлери, Къарачай-Черкес табигъат музейни-заповедникни, культура магъаналы объектлени сакълагъан управлениени къуллукъчулары къошулдула. Ала Тёбен Архыз комплексни мындан ары джарашдырыуну хакъындан оноу этдиле.
Бу аралыкъ КъЧР-ни Башчысыны бегими бла къуралгъанды. Россияны Президентини ШКФО-да Толу эркинликли келечиси Олег Белавенцев да аны джакълагъанды.

 Россияны Федерал казначействосу джангыдан ишлеб башлагъанлы бу кюнледе 25 джыл болады.
Ол заманны ичине не этилгенди, мындан ары да не этилликди. Аны барыны юсюнден бизни газетге Катчиланы Солтанны джашы Исмаил – Федерал казначействону Къарачай-Черкес Республикада башчысы, КъЧР-ни махтаулу экономисти – хапар айтады.
- Кёбле бизни къуллукъну джангыгъа санайдыла. Огъай, алай тюлдю. Джангыдан къуралгъаннга санаргъа керекди. Аны тарихин тинтиб тебресенг, ма быллай затха ишексиз боллукъса: эртдегили финанс институтланы бириди казначейство, аны ёсюм алыб баргъаны Россиячы къралны ёсюб баргъаны бла тенгликде болгъанды.
Казна къуллукъ буруннгу Русну заманында огъуна джаратылгъанды. Боярла-ёнгеле багъалы затладан айырыб рысхы джыйгъандыла, анга казна дегендиле. Аны сакълагъан, анга джууаблы бир ышаннгылы адамны салгъандыла, атына да казначей дегендиле.
Кърал ёсе, бегий баргъанды. Анга кёре казна да аз-аз уллудан уллу бола баргъанды. Алай бла аны сакъларгъа, уллуракъ эс бёлюрге керек болгъанды. Ма аны себебинден XV-чи ёмюрде бу санагъатда биринчи учреждениеле – казна арбазла – къуралгъандыла.

Синельников Михаил Исаакович бюгюнлюкде Россияда эм фахмулу, эм белгили поэтлени бириди. Ол 1946-чы джыл Ленинградда туугъанды. Аны сабий джыллары Орта Азияда ётгендиле. Михаил Исааковични атасы дуния билген къарачай-малкъар назмучубуз Къулийланы Къайсын бла уллу шохлукъ джюрютгенди.
 Михаил Исаакович, Ош шахарда педагогика институтну къызыл дипломгъа бошагъандан сора, бёлек джылны газетде ишлегенди. Чыгъармачылыкъ ишни джашаууна баш магъана этиб, М. Горький атлы Адабият институтха кириб, аны да джетишимли тауусханды. Ма алай бла Москва шахарда джашаргъа къалыб, тутхан ишин бишириб башлайды.