Ставрополь крайны Шпаковский районуну Михайловск шахарында больницада бизни джердешибиз, Къош-Хабль элден, Канаматов Азамат да ишлейди. Ол мында эм уста хирургланы бирине саналады. Аллах берген фахмусу болур, джумушакъ къоллу, ариу сёзлю, ишин толу билген адамды. Ауругъан адамны джанына, джау джагъылгъанча, сёзю да балхам бола, ауругъанны инджиуюне ачхыч таба, такъырлыкъ басхан кёлюн ала билген сыйлы атха тыйыншлы врачды Азамат. Аны къолунда ауруб джатхан адамла бюгюн-бюгече да анга разылыкъларын билдиргенлей турадыла. Кесини ишин толу билген уста болгъанына аны КъЧР-ни Правительствосу берген талай Махтау къагъыты эмда бирси кърал саугъалары шагъатлыкъ этедиле.

Бу къыйын санагъатда ишлеб, адамланы аллында да сый, бюсюреу табар ючюн,  джашауда сайлагъан ишин джюреги бла сюерге эмда ауругъанны джашауу ючюн джууаблы болгъанын ангыларгъа керекди.

Врачны иши бек къыйын болгъаны хакъды, артыкъсыз да бек хирургну джумушу ауурду. Азамат кюнюне 5-6 операция этеди. Ауругъан адамны амалсыз джарыргъа керек болса, аны толу баджарыб, андан башха джумушланы медсестраны бойнуна салыб къоймай, кеси да джокълаб, тинтиб, джараларына къарагъанлай турады. Алай бла кечеге дери больницада къалыб да кетиученди. Ауур джарасы болгъан адамны уа хаман халын соргъанлай, бир гитче тарыгъыуу болса да, аны сансыз этиб къоймайды.

Тарихчилени ачыкълагъанларына кёре, къобузну биринчи чыгъаргъан адам немца уста Христиан Буштан болгъанды. Алгъы бурун ол аууз къобуз, ызы бла аны тамалында гыбыт къобуз, андан сора да къобузланы талай тюрлюсюн этгенди.

Башха халкъладан айырылыб, артыкъсыз да бек, Кавказда къобуз къууанчланы джарыгъы бола келгени хакъды. Ансыз бир той, къууанч бардырылмагъанды, таб, бюгюнлюкде да, джашауну джангы излемлерине кёре хар не да бола тургъанлыкъгъа, къобуз согъулгъан тойгъа бир тюрлю сый, багъа бериледи. Аны себебли Кавказда джашагъан халкъланы маданият дуниясында къобуз миллет инструментлени арасында баш орунну алады.

Эресейни Тула, Вятка, Къазан, Саратов дагъыда башха шахарларында къобузну талай тюрлюсюн чыгъара эдиле. Ала кнопкалы, бир тизгинли, эки тизгинли тиеклери болгъан къобузладыла. Арт джыллада уа Армавирде, музыкалы инструментле этиучю фабрикада, аладан да бай къуралгъан къобузланы чыгъарыб тургъандыла. Алай болса да Шимал Кавказда чемер, музыка фахмулары терен, бай болгъан уста адамла  келишген къобузланы тюрлю-тюрлюсюн чыгъаргъанлай барадыла.

Алайды да, Псыж элде джашагъан Табулов Мухарби Даутович аллай алтын къоллу, чемер усталаны бириди. Атасы Даут агъач уста болгъанды. Мухарби сабий джылларындан башлаб атасына болуша, аны къолундан чыкъгъан сейир затлагъа эс бёле тургъанды. Андан кёб затха юрене, ахырында агъач уста болгъанды. Ол агъачдан джууукъларына, тенглерине тюрлю-тюрлю затла эте, сынамын ёсдюре баргъанды.

Адам сабий заманындан башлаб туугъан джерин сюйгенлей турургъа кереклисин ата-ана сингдире барыргъа керекдиле. Туугъан джуртуна терен сюймеклик деген андан башланады. Алай бла аллай адам джашай, уруна, туугъан, ёсген джеринде сыйлы орун айыра, атын да айтдырады.

Ногъай районну Эркин-Юрт элинде джашагъан белгили сабанчы, РСФСР-ни махтаулу механизатору Курмангулов Къаншаубий Азаматович да джашауун джерчиликге атаб атын айтдыргъан адамланы бириди.

Озгъан ёмюрню 70-чи – 80-чы джылларында уста комбайнёрну джетишимлерини юсюнден хапарлары областыбызны тышында огъуна кенг джайылгъан эди. Аны юсюнден джергили басмада кёб сейир затла джазылгъан эдиле. «…Ол джерни тылпыуун джюреги бла ангылайды…», «…Аны звеносуча алчы саулай крайда да джокъду…», «Ишин толу билген, акъыллы башчыды ол…» деген бу тукъум махтау сёзле хар джаш механизаторгъа да айтылыб бармай эди. Айхай да, сабийлик джыллары Къаншаубийни совхозну сабанларында ётгендиле. Ол туугъан джерини сабан тюзлерини хар дуппурун, батыкъ джерин, къол аязынча, ачыкъ биле эди. Джаз башында сабан сюрген кёзюуде бир-бир трактористлени алайыны джеринден толу хапарлары болмагъанлары амалтын аланы тракторлары сыныб къазалмай тохтай эдиле. Къаншаубийни «темир аты» уа бир кере да джарсытмагъанды аны ишин. Къачан да къара ишден къоркъмагъан Къаншаубий берилген джумушну арымай-талмай, махтау бла толтуруб тургъанды.

Уллу Ата джурт къазауатны ветеранлары джылдан джылгъа, чык седирелгенлей, ай медет, таркъая барадыла. Хар джыл сайын Хорлам байрамгъа аталгъан джыйылыулада барыбыз да аланы кёрюрге учунабыз. Бюгюнлюкге дери арабызда джашаб тургъан ветеранлагъа ол джарыкъ кюнде артыкъ сый берирге, бюгюннгю рахат джашауну бизге саугъа этгенлери ючюн аланы алларында борчлу болгъаныбызны кёргюзюрге эмда джюрек разылыгъыбызны билдирирге излейбиз.

Мындан алда Уллу Хорламны байрамына республиканы сыйлы адамларыны бири болуб, Уллу Ата джурт къазауатны ветераны, 94 джыл болгъан Ивашков Павел Иванович да келген эди. Ол белин къартлыкъгъа хорлатмазгъа кюреше, бюгюнлюкде да аскер чыныкълыкъны джоругъунда джашаргъа сюйгени танылады.

Павел Иванович Ивашков 1925-чи джыл башил (январь) айны 13-де Георгиевск шахарда ишчини юйдегисинде туугъанды. Ол сегизджыллыкъ школну тауусхандан сора шахарда механизаторла хазырлагъан эл мюлк техникумгъа окъургъа киргенди. 1943-чю джыл 18 джылы толгъан Павел аскер комиссариатха барыб, тилек къагъыт джазыб, кеси разылыгъы бла совет аскерчилени тизимине къошулгъанды. Ол къуллукъ этген Григорополисский станседе аскер бёлекге кийим, ашарыкъ дыккылыкъны чуруму бла тели ауруу (тиф) джайылгъан эди. Джукъгъан ауруу Павелни да аяб къоймагъанды. Алай бла аскерчи джаш Михайловское элде ат заводда орналгъан госпиталда талай кюнню дуниясын танымай ауруб джатханды. Эс джыйгъанлай, Ивашков Павел Кропоткин шахардан узакъ болмай баргъан урушха аскерчи тенглери бла бирге киргенди.

Шор  балк. 1. голодный 2. желудочная кислота 3. редко. узкий то же, что тар  ачдан аш орнум ~ тарайды от голода у меня в желудке сосёт.

Шорбат чыпчыкъ  зоол. воробей; сыч.

Шоргъа  1) воронка (для  жидкости) 2) водопад ( небольшой).

Шортман  уст. языческая обрядовая молитва; ~чы уст. произносящий обрядовую молитву.

Шохашхи то же, что юзмез  то же, что къум песок ◊ юзмез къагъыт  наждачная бумага.

Шошкъаб то же, что джашыртын къабхан ит  украдкой кусающийся (о собаке).

Штангкъыл  растение со сладким, съедобным корнем.

Шугут:  ~ мекям  старое заброшенное жилище.

Шугут  джылан 1) уж (под домом, во дворе или в хлеву водится уж, то это считалось приметой счастья, богатства); 2) перен. гадюка, злой человек, змея подколодная.

Шуккурттум мизерно, очень мало.

Шулай так, таким образом.

Шулан шкура овцы с длиной шерсти не более 4-5 сантиметров.

Шумалакъ  1. молчание 2. пузыри на воде во время проливного дождя.

Шупха то же, что ишеклилик сомнительность.

Шупхасыз несоменно.

Шургу  балк. печаль ж.//печальный; ~ болургъа печалиться.

Шууа 1. луч 2. остронаправленный поток частиц энергии 3. в значении определения: лучевой.

Шууалау и. д. от шууала излучать, испускать лучи (в окружающее пространство).

Шууулдауукъ тунакыла грам. шипящие согласные.

Шхайты [скудное] пастбище (вблизи села, где пасутся ослы, телята).

Шхолла балк. внутренности, кишки.

Шхылды бот. можжевельник  продолговатый.

Шыбыл  радий.

Шыбылакъ  родан.

Шыжык то же, что чюйке заостренная с двух сторон короткая палочка.

Шыйры то же, что шыйыры гибкий (о прутике, хворостинке).

Шыкырна 1. дерюга (очень грубая ткань) 2. неказистый, низкорослый, короткий.

Шылагота то же, что шылхан неряшливый.

Шылдынгла  издевки.

Шыллан  то же, что шылан бот. зизифус.

Шылпы то же, что шулпу морось ж., мелкий дождь.