Бюгюнлюкде бизни республикада алчы технологиялы медицина болушлукъ этерча болум къуралыбды.
Саулукъ сакълауну коллегиясыны мындан алда бардырылгъан уллу джыйылыуунда 2018-чи джылны борчларын эмда былтыргъа эсеблени сюзгендиле. Анга КъЧР-ни Правительствосуну Председателини заместители Суюнов Джанибек, саулукъ сакълауну министри Шаманланы Казим, Парламентни комитетини тамадасы Елена Червонова эмда район, шахар медицина учреждениелени баш врачлары къошулгъандыла.
- Барыбызны да баш борчубуз бюгюнлюкде медицина болушлукъну кимге да джарарча тыйыншлы дараджада  къурауду. Дунияда джюрюген джорукълагъа, бюгюннгю стандартлагъа келишдирирге керекбиз аны. Адамланы джашау болумларын игилендириу – олду приоритетли борчубуз.

  КЪАРАТАМЫР (ЧЕРНОКОРЕНЬ ОБЫКНОВЕННЫЙ)


Къаратамыр ханс эки неда кёбджыллыкъ, мийиклиги 50-100 сантиметрге джетген кюл бетли джумушакъ, уллу ёсюмдю. Тюб тамыры узун, урчукъгъа ушашды, тик энгишге ёседи. Эки-юч саптагъайы болады, къатыды, тюз ёрге ёседи, баш джаны кёб бутакълыды, тюб чапыракълары чапыракъ бутакълада битедиле, баш чапыракълары сабсыз гоккалы саптагъайгъа джабышыбдыла.
Къаратамыр хансны биринчи джылында баш тамырындан  джерге джайылыб, уллу, узун, тёгерек чапыракъла ёседиле. Экинчи джылында ол джайылыб ёсген, джашиллей тургъан чапыракъланы орталары бла саптагъайла чыгъадыла.

 КЪАНСИЕР МЫРДЫ ХАНС (ИВАН-ЧАЙ)


Мийиклиги 2 метрге джетген кёбджыллыкъ хансды. Базыкъды, джайылыб ёседи. Джер тюбюнде уллу тамырындан джетекле кёб чыгъадыла. Саптагъайлары тюз ёрге кёлтюрюледиле, аланы къарыусуз бутакълары боладыла, чапыракълары кёзюулю къалын битедиле, къыйырлары тюзле, тишчиклери болгъанла да тюбейдиле. Учлары джитирекдиле, чапыракъланы орталары бла сызчыкъла тартылгъан ёзекле боладыла. Гоккалары уллуладыла, джоппуладыла. Аланы кенгликлери 3 сантиметрге, узунлукълары 40 сантиметрге джетеди. Гокка табакъны чапыракълары гаккы тюрюслюдюле, кеслери да тёртюшер боладыла.

 КЪАРА УЛЛУ ЁЗЕК, САБАЛЫКЪ (БУЗИНА ЧЁРНАЯ)


Мийиклиги 3-6 метр болгъан кёкенди, бир-бирде мийиклиги 10 метрге джетсе, гитче терек да дейдиле. Тёнгегини тыш къабугъу джарылыб-джарылыб турады, кюл-боз бетлиди. Кёб бутакълыды, хар бир бутакъда не беш, не джети чапырагъы болады, узун, гаккы тюрюслюдюле, къысха саблада чапыракъ битеди, тауукъ тюкге да ушайдыла. Гоккалары бутакъланы тюз къыйырларында гюл саптагъайланы учурагъында битедиле, кюнлюкге ушашдыла, акъсылдым-сары бетлидиле, ууакъчыкъладыла, ариу ийислидиле, татлыдыла. Гокка джоппуну эни 20 сантиметрге джетеди. Урлугъу суулуду, сюеклиди, июнь-июль айлада чагъады, джемиши август айда бишеди. Мурса, лыбыта ёсген джерде аслам тюбейди, джайлыкълада, чегет къыйырлада, бачха къыйырлада да болады. Дарманнга гюллерин чакъгъан кёзюуюнде, къабугъун джай айлада, джангы чапыракъларын джаз айлада, джемишин кюз айлада джыяргъа тыйышлыды.

 КЪАРА ДУГЪУМ, КЪЫЗЫЛ ДУГЪУМ, АКЪ ДУГЪУМ (СМОРОДИНА ЧЁРНАЯ, СМОРОДИНА КРАСНАЯ, СМОРОДИНА БЕЛАЯ)


Мийиклиги 2 метрге джетген кёкен терекчикле чегетлени ичлеринде, ёзен суу джагъалада тюбейдиле, джемиши татлы, татымлы эмда хайырлы болгъаны себебли, адамла юй тёгереклеринде дугъум бачхала да къурайдыла. Кёбюсюне бачхаларыны ырджылары бла орнатадыла, башха ёсюмлеге джараусуз джерледе да дугъум иги битеди. Чапыракълары къалын, джашил бетлидиле, 3-5 къалакълыдыла, къыйырлары мычхыны ауузуна ушаш джитиледиле, чапыракъла бла бирге дугъумну саптагъайындан джемиши битген бутакъла да ёседиле. Аланы узунуна, мынчакълача, тизилиб, къызыл гоккачыкъла чагъыб, ахыры джемишле боладыла.