ТЮЛКЮ КЪУЙРУКЪ (ТЫСЯЧЕЛИСТНИК ОБЫКНОВЕННЫЙ)

Кёбджыллыкъ, мийиклиги 20-80 сантиметрге джетген хансды. Тюб тамыры ингичгеди, чырмауукъча джер тюбюнде джайылма ёседи. Кёб бутакълыды, кёб джетеклиди, ол джетекледен саптагъайлагъа джанаша тогъай кёб чапыракъла тик ёседиле. Саптагъай тюз ёрге кёлтюрюледи.

КЪАЗ АЯКЪ, ТЮЛКЮ АЯКЪ (КАЛГАН ДИКИЙ)

Кёбджыллыкъ, алай уллу болмагъан, мийиклиги 30-50 сантиметрге джетген хансды. Бизни джерледе аны 5 тюрлюсю тюбейди, киштик аякъ, къаз аякъ, джайылма, тик ёсген, мырдыда ёсген да, дейдиле. Огъары джаны кёб башлыды, джерде кенделен ёседи, агъашча бек къатыды, ауурду, тыш кёрюнюшю къараракъ-къонгурду, ичи джангы къазылгъан сагъатда джарыкъ-къызыл бетлиди, кебдирилсе, къызыл-къонгур бетли болады.

Мен бусагъатда айтырыкъ затла джаш адамлагъа джарарла деб келеди кёлюме. Сёз адамны саулугъуну юсюнден барлыкъды. Мен врач тюлме. Алай а кесим сынагъан затны юсюнден айтыргъа излейме. Джаш заманымда саулугъум бир да иги эди: сууукъ не болгъанын билмей эдим.

Эшикде боран улуй турса да, джукъа кийиниб, уллула айтханны этмей, чыгъыб кетиучен эдим. Юйден ишге 10-15 минут барыргъа керек эди.

ТЮКЛЮ ШАПТАЛ (ПЕРСИК ОБЫКНОВЕННЫЙ)

Бу терек бизни джерледе салыныб башланнганлы кёб болмайды. Ол кюн чыкъгъан Азиядан джайылгъанды Кърымгъа. Шимал Кавказда бир къауумла энчи бачхаларында ёсдюредиле. Мийиклиги 3-4 метр болады. Тёнгеги узун тюлдю, кёб бутакълыды. Ала асламысына тюз ёрге ёсмейин, тогъай бирча кёнделенирек ёседиле. Тёнгегини да, бутакъларыны да, къабукълары къызылыракъ-мор бетлидиле.

ТЁРТГЮЛ КЪАУРА(ПУСТЫРНИК ПЯТИЛОПАСТНЫЙ)
Кёбджыллыкъ, тёртгюл кёб бутакълы саптагъайлары бла, мийиклиги бир метрге джетген джюрек дарман хансды. Мен айланыб, соруб, табхан атларым тели мурса, тёртгюл къаура, гырхы хансдыла. Башха атлары да болурла, алай а не тюрлюсю бла да бирча хайырланадыла.