- Подробности
- Просмотров: 815
БЁРЮ ТЫРНАКЪ
МЯСОКРАСНЫЙ,
(ГОРЕЦ МЯСОКРАСНЫЙ)
Бёрю тырнакъ кёбджыллыкъ, мийиклиги 60-70 сантиметр болгъан ёсюмдю. Баш тамыры базыкъды, тыш кёрюнюшю къараракъды, ичи къызыл бетлиди. Кеси да, джыланча, къынгыр бюгюлюбдю. Ууакъ тюб тамырлыды. Баш тамырындан ёсген саптагъайла тюз ёрге кёлтюрюледиле, кёб бутакълыдыла, тюб чапыракълары узун зугулладыла, узун чапыракъ саблада ёседиле. Башырагъында чапыракълары къысхадыла, саптагъайны къыйыры узун будай къылчыкъгъа ушаш къылкъы бла бошалады. Къылкъы алай тургъанлай ууакъ къызылыракъ бетли гюллюдю.
Урлугъу ючгюл къозгъа ушашды. Бёрю тырнакъ мийик тау аралада, тау джайлыкълада, тау этекледе, акъ къайын тереклени аралары талалада ёседи. Бир-бир джерледе бек къалын битеди. Бёрю тырнакъны баш тамыры дарманнга хайырландырылады, тюб тамырындан ариуланыб, чагъыб бошагъандан сора неда кюз айлада, къазылыб алынады.
- Подробности
- Просмотров: 896
Кёбджыллыкъ, мийиклиги бир метр болгъан ёсюмдю. Тюз къысха баш тамырыны тюбю бла, сансыз-санаусуз ууакъ, базыгъыракъ да тюб тамырла джерге барадыла. Биринчи джыл киштик хансны баш тамырындан джетекчикле чыгъадыла. Экинчи джылында 12-15 чакълы саптагъай мийик кёлтюрюледи. Бутакъларыны тюз башларында гоккала чагъадыла. Ала ууакъладыла, агъыракъ, къызылыракъ боладыла, кеслери да, сибирткилеча, джоппу джайылыб, тыш кёрюнюшлери ичине гокка салыннган къошунчукълагъа ушайдыла. Гоккасыны бешишер чапыракъчыкълары тёгерегинде кириш битиб, ортасында чилле хансчыкъланы къыйырлары токъмакъ гюлледиле. Чапыракълары къанатлы тюкге ушайдыла. Баш тамырдан, саптагъайны тюбюнден чыкъгъанларыны учлары бюгюлюб, джерге джете, къалын битиб, джайылыб къаладыла. Саптагъайны юсюнде уа хар 7-10 сантиметрде биришер, тюбюнден башына дери ёседиле.
Подробнее: БЕЗГЕК ОТ, ДЖЮРЕК ДАРМАН, КИШТИК ХАНС (ВАЛЕРИАНАЛЕКАРСТВЕННАЯ)
- Подробности
- Просмотров: 823
Кёбджыллыкъ, мийиклиги 60 сантиметрге джетген, джерге терен кирген, ара тамырлы хансды. Саптагъайыны юсю ууакъ тюклю болады, бутакълары кёб болмайдыла. Ол бутакъланы башларында ючкюл чапыракъчыкълары болады, саптагъайланы тюз учларында. Акъсылдым-къызыл бетлидиле. Джемиши гаккы тюрюслю бир урлукълу къудоруду.
Юч чапыракъ ханс джайны узунуна чагъыб турады. Кёбюсюне тау джайлыкълада, ауушлада, сыртлада, талалада, кёкен аралада ёседи. Бир-бир джерледе къалын битеди. Джётел этгенлеге, хыппырыкъны къыйын атханлагъа, къыйын сийгенлеге, сууугъу болгъанлагъа, къаны тазаланыргъа кереклилеге, хайызы ауруб къыйнагъан тиширыулагъа себеб болады.
Бал хансны дарманнга гоккасы бла гоккасыны тёгерегинде чапыракъларын хайырландырадыла. Ала гоккасы чагъыб тургъан кёзюуде джыйыладыла. Салкъында, таза джерде дженгил кебдирирге тыйыншлыды. Гоккасы бла гокка тёгерегинде чапыракъларындан 20 граммны алыб, 200 миллилитр къайнагъан суугъа атыб, шайча этиб, иссилей уллу шай къашыкъ бла бирни кюнюне 6 кере ичигиз. Къоркъмайын хайырланыгъыз, ючкюл ханс уусузду.
БАУУР ХАНС
(ДЫМЯНКА ШЛЕЙХЕРА)
Бирджыллыкъды. Мийиклиги 20-50 сантиметрге джетеди. Саптагъайы къабыргъалы сызлыды, кёб бутакълыды. Саптагъайны да, бутакъларыны да башларында гюллери боладыла.
- Подробности
- Просмотров: 922
Балханий ханс кёбджыллыкъды. Мийиклиги 20-40 сантиметрди. Баш тамыры базыкъды, этлиди. Андан ууакъ бутакълары, тюб тамырлары ёседи. Баш тамырдан саптагъайла къынгыр ёседиле. Юслери къаты тюклюдю, ол себебден зыбырдыла.
Чапыракълары бек джашил болмайын, къараракъ-джашил бетлидиле, кёзюулю, биринден сора бири, биришер битедиле. Кёрюнюшлери зугул, гаккы тюрюслюдюле, учлары джитидиле, юслери зыбырдыла.
Гоккалары саптагъайны учунда чагъадыла, ууакъдыла, кимит бетлидиле, джоппу джыйылыбдыла, кеслери да къонгураучукълагъа ушайдыла.
Подробнее: БАЛХАНИЙ ХАНС, ЁПКЕ ХАНС (МЕДУНИЦА ЛЕКАРСТВЕННАЯ)
- Подробности
- Просмотров: 1068
Балдыргъан ариу ийисли, мийиклиги 2 метрге джетген 2-4-джыллыкъ ёсюмдю. Баш тамыры базыкъды, къысхады, турма тюрюслюдю.
Аны сууу акъсылдым-сары бетлиди, сютге да ушайды. Баш тамырыны эни 5 сантиметрге джетеди, тюз энгишге ёсген кёб ууакъ тюб тамырлары болады.
Баш тамырындан саптагъай тюз ёрге кёлтюрюледи, тышы ингичге баразалыды, джаланды, ичи къууушду, чапыракълары джаландыла, бек уллуладыла, узунлукълары 80 сантиметрге дери джетеди. Къыйырлары мычхыны ауузуна ушашдыла, джитиледиле, ууакъ тишлидиле. Чапыракъла кёзюулю ёседиле, къанатлыланы тюклерине ушашдыла.



