Джыл сайын никкол (июнь) айны 12-де эм баш кърал байрам – Эресейни кюню – белгиленеди. Ол халкъ бирликни белгисин, къралыбызны эркинлигин, кючлюлюгюн кёргюзген байрамды. Къралыбызны орузламасында ол джаш байрам болса да, хар бир эресейчини джюрегинде энчи орун алады.

Байрамны тарихи магъаналы политика ишден башланнганды – 1990-чы джыл никкол айны 12-де РСФСР-ни халкъ депутатларыны биринчи джыйылыулары болгъанды. Депутатла РСФСР-ни кърал суверенитетини юсюнден декларацияны къабыл этгендиле. Анга кёре, РСФСР-ни Конституциясы бла законлары Совет Союзну законларындан баш болгъанлары бегитилгенди. Алай бла, ол декларация бюгюннгю Эресейни къраллыгъын къурауну тамалын салгъанды.
Депутатланы биринчи джыйылыуларында Борис Ельцин РСФСР-ни Баш Советини Председатели къуллукъгъа сайланнган эди. 1991-чи джыл никкол айны 12-де биринчи кере президент сайлаула бардырылгъандыла. Ол сайлаулада Борис Ельцин хорлаб, Эресейни бютеу халкъ сайлагъан биринчи башчысы болгъанды. Алай бла, декларацияны джарашдырыугъа Борис Ельцин тыйыншлы юлюш къошханды.
Официал халда Эресейни кюню кечирек белгилениб башланнганды. 1994-чю джылгъа дери никкол айны 12-не Эресейни башына эркинлигини (независимость) кюнюча белгиленнгенди. 1994-чю джыл РФ-ны Президентини Указы бла ол «День принятия Декларации о государственном суверенитете Российской Федерации» деб баямланнганды. Алай а федерал законлада бу байрам, Эресейни кюню деб, 2002-чи джыл бегитилиб, РФ-ны джангы Урунуу кодекси алыннганды. Андан бери никкол айны 12-си бютеу къралыбызда солуу кюннге саналады.
Озгъан джылланы ичинде саулай къралда Эресейни кюнюн белгилеуню адетлери къуралыб, кючлю бегигендиле. Ол кюн къралыбызны джер-джеринде къууанч концертле, патриот акцияла, джармалыкъла, мастерклассла, спорт эришиуле бардырыладыла, 14 джыл болгъан джаш адамлагъа къууанч халда паспортла бериледиле. Сёз ючюн, Москвада Къызыл майданда къууанч ишле уллу салют бла тамамланадыла. Санкт-Петербургда къууанч Дворцовый майданда бардырылаучанды.
Аны бла да къалмай, джыл сайын Эресейни кюнюнде РФ-ны Президенти Владимир Путин, тюрлю-тюрлю санагъатлада джетишимлеге ие болуб, къралны ёсюмюне уллу юлюш къошхан адамлагъа кърал саугъала да бериученди.
Къарачай-Черкес Республикада да байрам кенг белгиленеди. Республиканы шахарлары бла районларында къууанч джыйылыула, патриот акцияла, концертле бардырыладыла. Адамла алагъа сюйюб къошуладыла, Эресейге сюймекликлерин танытадыла…
Эресейни кюнюне аталгъан къууанч джыйылыуланы биринде РФ-ны Президенти Владимир Путин: «Эресейни кюню Ата джуртубузну ёмюрлени терининден келген тарихини бёлюнмезлигин, махтауун, кючлюлюгюн, кёб миллетли халкъыбызны бирлигин кёргюзген, джюрекледе ашхы сезимлени туудургъан байрамды. Аланы сёзле бла ангылатхан къыйын болса да, хар бирибиз да сезебиз», – дегенди. Ол себебден, не заманда да Эресейни кёб миллетли халкъы биригиб, къралны джаудан къоруулагъанды, анга ёсюм алдырыб кюрешгенди. Бюгюнлюкде да РФ-ны 89 регионуну джамагъаты къралгъа кертилигин танытады, ашхы адетлери, маданияты, тарихи, джетишимлери бла Эресейни атын дуниягъа белгили этиб кюрешеди. Кюнбатыш къралла аны огъурамай, тыйыгъычла салыргъа кюрешселе да, Эресей кишиге бойсунмай, Президент Владимир Путин белгилеген джол бла алгъа барады. Бюгюнлюкде тюрлю-тюрлю миллетлени, динлени келечилери, аскер къаугъагъа къошулуб, къралны джангы регионларында неонацизмге къаршчы кюреш бардырадыла, Эресейни эркинлигин джакълайдыла. Кюн сайын аскерчилерибиз алгъа баргъанларын, джигитликле танытханларын эшитебиз. Биз ала бла ёхтемленебиз, Хорлам бизники боллугъуна ышанабыз.

САЛПАГЪАРЛАНЫ Умар.