Ёсюб келген тёлюле бизни тамблагъы дагъаныбыздыла. Бюгюнлюкде алагъа аны ючюн сингдирирге керекди иги окъугъуз, ариу халили болугъуз, заманы-
гъызны бошуна ашырмагъыз, ана тилигизни ажымсыз билигиз дегенча затланы.
Тюрлю-тюрлю дараджада олимпиадалагъа къошулуб, терен билимлерин кёргюзген, спортда уллу джетишимлеге ие болгъан сабийлени кёрсек, башыбыз кёкге джетгенча бир къууанабыз. Кёб болмай аллай бир ашхы сабий «Къарачай» газетни редакциясыны къонагъы болду. Барыбызны да акъылыбызгъа, быллай сабийлери болгъан халкъны келир кюню мутхуз боллукъ тюлдю, деб келди.

Баболаны Русланны джашы Ислам 2015-чи джыл башил (январь) айны 8-де Къарачай районну Тёбен Теберди элинде туугъанды. Бюгюнлюкде ол Черкесск шахарны 5-чи номерли школуну 5-чи классын тауусханды. Былай къарасанг, назик, сюйюмлю сабийди, башхалача ол да бир джашчыкъды дериксе.

Огъай, былай къарагъанча тюлдю, ол кеси окъугъан школгъа, миллетине, саулай Къарачай-Черкесиягъа да сый келтирген уланчыкъды. Исламны тири, таукел, болумлу сабий болгъанын эм алгъа къарт атасы Баболаны Магомедни джашы АзретАлий эслегенине да сейирсинирге керек тюлдю. Ол джашауун КъЧР-ни ич ишлерини органлары бла байламлы этгенди, кеси да спорт бла кюрешиб тургъанды. Полковник чыннга дери ёсюб, 2008-чи джыл пенсиягъа кетгенди
Джашындан туугъанны спортда джетишимле этеригин джюреги бла сезиб, аны тюз джолда барлыгъын да ангылаб, Исламгъа юч джыл болгъан кёзюуден башлаб, аны спортха алландырыб тебрейди. Къарт атасына тынгылагъан джашчыкъ спортха фахмусу болгъанын танытады, айтханын алыб, джетишимле этиб башлайды. Ол зат къарт атаны учундурады.
Ислам спорт адамны саулугъун чыныкъдыргъанын, аны къарыулу эмда кючлю, чыдамлы эмда тёзюмлю этгенин да ангылай башлайды. Айтыргъа, беш джылгъа келген джашчыкъ 100 кере джерден къоллары бла кеси кесин кёлтюреди (отжиматься этеди). Беш джыл болгъан сабийге, кертиси бла да, ол бек иги кёргюзюмдю.
Алай бла, школгъа да баргъынчы Ислам хайт деген спортчу болгъанды. Сабийни спортха саудан берилгенине, арыб, эриниб къоймай, таймаздан алгъа баргъанына атасы Руслан да къууанады. Эки ата да иги ангылайдыла: сабийни кечикмей бир иги тренерни къолуна берселе, ол спортну уллу кенг дуниясында кесине тыйыншлы орун аллыкъды.
Энди Исламгъа спорт секцияны излеу башланады. Алай а, алкъын школгъа бармагъан сабийни алыргъа унагъан чыкъмайды. Къайры элтселе да, бирча джууабны эшитедиле: «2-3 джылдан келтирирсиз, джашчыкъ алкъын гитчечикди».
Руслан, атасыны джолу бла барыб, ол кёзюуде ич ишледе къуллукъ этгенди. Майор джаш, тренерлени айтханларына хош болмай, арымай-талмай джашына спорт школ излейди. Излеген а, бир кюн табмаса да, бир кюн табмай къалмайды.
Насыбха, ол джыл спортну халкъла арасы устасы Арсен Пшмахов кесини дзюдодан «Psnmakhshool» школун ачады. Исламны ары алыб барадыла. Кёзлери джаннган, чыныкъгъан, къаты санлы джашчыкъны аллында ийиледи тренер. Дзюдо школну эшиклери аны аллында кенг ачыладыла. Азрет-Алийни, Русланны эмда Исламны къууанчлары ичлерине сыйынмайды. Къарт ата туудукъчугъу бла школгъа джол салады – ары да элтеди, бери да келтиреди.
Аллай эс бёлюннгенин кёрген акъыллы, болумлу джашчыкъ къадалыб спорт бла кюрешеди. Аны спортда биринчи атламлары устазларын, адамларын да ышандырады – аны онглу джетишимле этеригине ийнанмакълыкъ кескин джаратылады. Былайда дагъыда бир адамны юсюнден айырыб айтыргъа тыйыншлыды. Ол дзюдодан спортну устасы, Эресейни талай кере чемпиону Псеунов Рамазан Замирович болады. Исламны юретиб, кёл бериб, кесине ийнандырыб, джетишимлеге учундургъан тренерди ол.
Эм алгъа школну сохталарыны арасында бардырылгъан эришиуледе алчы орунланы алыб тебрейди ол. Андан сора республикан дараджада турнирледе хорлаб башлайды. Къысха заманны ичинде аны аты белгили бола тебрейди.
2025-чи джыл Черкесскеде Шимал Кавказ академияны кубогу ючюн эришиуле тёрт этап бла бардырылгъандыла. Ол эришиуледе Баболаны Ислам биринчи орунну алгъанды.
Ислам региондан тышына да чыгъыб тебрейди. Айтыргъа, 2025-чи джыл Нальчикде «МАSТЕR» локомотив серияны кубогу ючюн баргъан эришиулеге къошулуб, ол биринчи оруннга чыгъады. 2025-чи джыл Уфа шахарда «ЛОКОДЗЮДО» сабий лиганы турниринде биринчи оруннга ие болады. 2026-чы джыл арттотур (апрель) айны 4 – 5-де Невиномысск шахарда дзюдодан бютеу Эресей эришиулени «ЛОКОДЗЮДО» сабий лиганы турниринде биринчи орунну алыб къайтады.
Ислам кёб тюрлю эришиулеге къошулгъанды. 27 кере биринчи орунну, 2 кере экинчи орунну, 2 кере да ючюнчю орунну алгъанды. Аны бла бирге эришиулеге атасы Руслан да барыб тургъанды.
Кёб болмай 2026-чы джыл хычаман (май) айны 2 – 3-де Уфа шахарда дзюдодан бютеу Эресей эришиулени «ЛОКОДЗЮДО» сабий лигасыны турнири ётгенди. Ары бизни республикадан 13 сабий баргъанды – ичлеринде Ислам да болгъанды. Биринчи оруннга кесини 34 килограмм ауурлугъунда Ислам чыкъгъанды, Анри Псимахов да ючюнчю орунну алгъанды. Бу джол биринчи кере джашы бла бирге Руслан бармагъанды. Эришиулени къалай баргъанларын эсге тюшюре, Ислам былай хапар айтады.
– Биринчи орунну алыр ючюн, бютеу кючюмю-къарыууму салыб кюрешдим. Хычаман айны 3-де хорлагъанымы айтыб, мени пьедесталгъа чыгъардыла. Мен, миллетими байрагъын да алыб, джыйылгъан джамагъатха къараб, былай айтдым: «Бюгюн хычаман айны 3-дю. Мени халкъымы джангырыу кюнюдю. Миллетим 14 джылны керексизге сюргюнде туруб къайтханды. Сюйген халкъымы уллу байрамы бла алгъышлайма. Кесими хорламымы да халкъыма атайма».
Онбир джыл болгъан джашчыкъны бу сёзлерине джыйылгъан миллет кёб заманны харс уруб тургъанды. Алайды, Ислам, белгили спортчу болгъаны бла къалмай, миллетин сюйген, керек джерде сёзюн ётдюре билген джигит уланды.
Энди биз таукел бир затны айтыргъа боллукъбуз: бюгюнлюкде Эресейде 34 килограмм ауурлукъда дзюдодан Исламны хорларыкъ джокъду.
– Ислам, джетишимлеринге сен окъугъан школда къаллай багъа бердиле, – деб сордукъ.
– Класс башчыбыз Семенланы Зарема, Умарны къызы, сабийлени алларына чыгъарыб, биринчи орунну алыб келгеними айтханында, тенгчиклерим харс уруб, мени алгъышладыла, – деди Ислам.
Бюгюнлюкде Ислам «Saldov Club» деген спорт школгъа джюрюйдю – тренери ары кёчгенинде, ол да аны ызындан кетгенди. Аны эм сюйген дерслери математика бла физкультурады. Ыйыкъда тёрт кере спорт школгъа барыб, юч сагъатны тренировкалада ашырады.
«ЛОКОДЗЮДО» сабий лиганы махтаулу тизгининде биринчи орунну алгъан Исламны ашхы мураты барды. Ол олимпия чемпион болургъа къаст этгенди. Айхай да, къаджыкъмай кюрешген джашчыкъ этген муратына да джетер, деген ийнанмакълыкъ барды. Сабийлигинден башлаб, республикасына, халкъына да махтау-сый келтирген джашчыкъгъа, джолунг эркин эмда джарыкъ болсун, аллынга къуру да асыл адамла тюбесинле, муратынгы ызындан барыб, олимпиа тауну тёппесинден къара, дейбиз.

Мамчуланы Дина.