Джыл сайын хычаман (май) айны 24-де славян къраллада Славян джазма бла маданиятны кюнюн белгилейдиле. Джазманы, аны бла бирге окъуу-билим алыуну байрамыны юсюнден сёз барса, эки онглу къарнашны атларын сагъынадыла.

Алайды да, бизни къралда сынгар славян миллетлени келечилери къой эсенг, биз, къарачай-малкъар халкъ да, хайырланнган алфавитибиз ючюн, Кирилл бла Мефодийге бюсюреу этерге керекбиз. Бу эки сыйлы адам окъууну-билимни джаяргъа уллу юлюш къошхандыла – славян алфавитни къурагъандыла.
Бюгюнлюкде ала къурагъан харифле бла илму ишле, суратлау чыгъармала, маданиятдан хапар айтхан китабла, фильмле, башха затла адам улуну ёсюмню бай эмда кенг джолунда элтедиле. Славян джазма IX-чу ёмюрню аллында джарашдырылгъанды, айтыргъа, 863-чю джылны тёгерегинде. Моравиячы гиназ Ростислав Византияны патчахына, христиан динни славян тилде ангылатырча билимли устазла джибер, деб тилегенди.
Инджилни (Библияны) славян тилге кёчюрюр ючюн, джангы алфавит къураргъа керек болады.
Айхай да, бу уллу, ауур ишни къолгъа алыргъа хазыр болгъанларын Солуниде джашагъан (Фессалоники) къарнашла Константин бла Мефодий билдиредиле. Константин, монах джашауну сайлагъанында, Кирилл атны алады.
Кеслерини заманнга кёре уллу, терен лингвист билимли къарнашла боюнларына алгъан борчларын сый бла толтурадыла. Ала биринчи славян азбуканы къурайдыла. Ол азбукагъа кириллица дейдиле.
Черкесскеде Байрамукъланы Халимат атлы республикан библиотеканы аллында Кирилл бла Мефодийге аталгъан эсгертме сюеледи. Хар джыл сайын хычаман айны 24-де алайда джыйылыу бардырылады. Дин ахлу адамла, поэтле, джазыучула бу эки къарнашха
сый бериб, чыгъармаларын окъуйдула. Адам улугъа ала этген джумушну багъасы чексиз болгъанын чертедиле.
Къарачай тил кириллицагъа таб келишеди. Айтыргъа, къ, нг, гъ, дж харифледен сора аны бла бизни хазна башхалыгъыбыз джокъду дерге боллукъду. Ол себебден, башха миллетле бла тенгликде, бизни къарачай-малкъар халкъыбыз да бу эки закий алимни харифлери бла хайырланады.

Маралланы Ина.