Миллетибиз джуртуна къайтханлы суратчылыкъ санагъат да айный барады. Байчораланы Мариям атлы Къарачай-Черкес тарих-маданият эмда табигъат музейде-заповедникде, «Образы и символы нартского эпоса в зеркале визуального искусства» деген темагъа аталыб, Къарачай бла Малкъарны суратчыларыны регионла арасы кёрмючю болду. Алайгъа къарачай-малкъар халкъны уллу фахмулары, билимлери болгъан белгили суратчылары келдиле.

Музейни юч уллу залыны къабыргъалары тюрлю-тюрлю темалагъа аталыб салыннган сейир суратладан толубду. Алагъа адамланы эслери кетиб, кёб заманны къараб турадыла. Ариу къуралгъан аламат кёрмюч, джюреклеге рахатлыкъ, мамырлыкъ, къууанч келтире, джамагъатны кесине тартады.
Алайгъа келгенлени арасында Къарачай-Черкес Республиканы Суратчыларыны союзуну тамадасы, КъЧР-ни махтаулу суратчысы Атайланы Халис, Эресей Федерацияны баш окъуууну сыйлы къуллукъчусу, Эресейни Суратчыларыны союзуну къурамында болгъан, педагогика илмуланы кандидаты Данашланы Мусса, сауут этиучю, темирни суратлау джаны бла джарашдырыучу халкъ уста, Эресейни Суратчыларыны союзуну къурамында болгъан Бачиланы Хамзат, маданият къуллукъчусу, журналист, филология илмуланы кандидаты Сараккуланы Асият дагъыда башхала бар эдиле.
Джыйылыуну ишин музейни-заповедникни директору Хасанланы Ханапий бардырды.
«Бюгюн этиле тургъан ашхы иш Кавказны халкъларыны ата-бабадан келген культура байлыкълары сакъланнганын, тёлюле аны тутуб, алгъа баргъанларын суратлау санатны юсю бла кёргюзеди. Нарт эпос, буруннгу затла джыйылгъанларындан сора да, ол джигитликни, адамлыкъны, акъылманлыкъны, кертиликни дуниясында миллет эсгериуню кючюдю. Бюгюнлюкде да адамлагъа бек керекли, тин-иннет хазнасыны багъалылыгъын тас этмейин, тёлюден тёлюге кёче келеди. Аны ючюн, бюгюннгю санатны нарт эпосха эс бёлгенини уллу магъанасы барды. Биз, сиз суратлагъа къарагъандан тышында да, аланы магъаналарына терен эс ийиб, хар суратны ич дуниясын ангыларыгъызны излейбиз. Кёрмючню джасагъан хар сурат чыгъарма озгъан заман бла бусагъатны ушагъыды. Ол авторну энчи къарамы бла ачыкъ кёрюнеди. Бу санат бла ашхы тюбешиу сизге джангы сагъышла, оюмла этдириб, чыгъармачылыкъ кюч келтирсин», – деди Ханапий.
Аны ызындан Атайланы Халис, Тамбийланы Бурхан, Данашланы Мусса, Бачиланы Хамзат, Сараккуланы Асият дагъыда башхала сёлешдиле. Аланы хар бири, суратланы адамны джашауунда терен магъаналары болгъанларын чертиб, аланы тарихни ачыкъларгъа, адамланы арасында къарнаш шохлукъну кючюн бегитирге, кертиликге, фахмуну, билимни кючюн кенгертирге энчи юлюш къошханларыны юсюнден айтдыла. Хар суратчы кесини энчи иши бла шагъырей этеди.
Сёз ючюн, Бачиланы Гаибни джашы Хамзат 1956-чы джыл Къыргъызияда туугъанды. Школну Малкъарда Акъ-Суу элде бошагъанды. Билимин андан ары ёсдюре, Къарачай-Черкес кърал университетге кириб, аны суратчыла хазырлагъан факультетин тауусханды.
Ол темирчилик бла кюрешеди, асламысына сауут-саба этеди. Ата-бабадан келген усталыкъгъа юренеди. Шыякыладан чыкъгъан сауут-сабаны джангыртады, джангыла да этеди. Асламысына бычакъла бла кюрешеди. Аскер бычакъла, къылыч, къама, сюнгю, балтала, айбалтала дагъыда башха затла этеди. Бачи улу темирчиликни сабий заманындан сюйгени ючюн, ол затланы багъалатады. Аны бла байламлы талай джетишимге да ие болгъанды. Хамзат «сауут этиучю халкъ уста», «темирни суратлау джаны бла джарашдыргъан уста» деген атланы джюрютеди. Эресей Федерацияда 10 алчы темир устаны тизиминдеди.
Бу ашхы кёрмюч Къарачай халкъны джангырыу кюнюне аталыб бардырылады. Ол бизге маданиятыбызны, ата-бабаларыбызны хазнасын сакъларгъа, арада шохлукъну кючюн бегитгенлей турургъа керек болгъаныбызны эсгертеди. Тарихни юсюнден сагъыш этдиреди, бусагъатдагъы маданиятны бир кесеги болуб, аны хазнасыны кючюн ёсдюреди.

Алчакъланы Хусей.