«Мурат» деген ат тюрк тилде «умут», «талпыу» деген магъананы тутады. Сабий туугъан заманында бу ат аталса, хар ана джашыны тамблагъы кюнюн насыблы джашаугъа ышаныу, муратларына джетиу бла байламлы этеди. Мурат Керейтов юйдегиде биринчи сабий болмаса да, аны туугъаны уллу къууанч болгъанды.
Белгилисича, не заманда да джигит джаш кесини юйдегисине да, джууукъларына да билек болгъанлай тургъанды. 2022-чи джыл мобилизация башланнганында, Мурат, аскер къуллукъгъа чакъырылыб, СВО баргъан джерге ашырылгъанды. Ол сыйлы борчну толтурургъа – Ата джуртун къорууларгъа баргъанын – кескин ангылагъанды.
Элде ёсген Мурат кесини джашауун эл мюлкден башха санагъатда эмда юйюнден узакъда кёрмегенди. Эркин-Шахар посёлокда орта школну 8-чи классын бошагъанындан сора, ол посёлокда орналгъан агролицейде (бусагъатда Къарачай-Черкес аграр-технология колледжде) механизаторлукъгъа окъургъа киргенди. Айтыргъа, бу окъуу заведениеде билим алыу уллу ВУЗ-лада окъуугъа ушай эди. Нек дегенде, анда хар бир окъуучу терен билим алгъан бла къалмай, усталыкълары бла байламлы сынам алгъандыла. Колледжде иги окъуугъа эмда мизамгъа-джорукъгъа къаты излемле джаш адамлагъа керти устала болургъа тамал саладыла.
Мурат Керейтов, дипломун къолуна алгъанында, урунуу джолун районда башлагъанды. Ата джуртха борчун берир заманы джетгенинде, Мурат Эресейни Сауутлу кючлерини тизгинлерине къуллукъгъа ашырылгъан эди. Ол Санкт-Петербург шахарда СОБР бёлекни къурамында къуллукъ этгенди. Анда керти эркишилени баш ышанлары джигитлик бла ётгюрлюк, ышаннгылылыкъ бла тёзюмлюлюк, аскерчи нёгерлеринге болушлукъ этиу болгъандыла.
Кёб сабийли юйдегиде ёсген Мурат урунууну багъалатыргъа, джууукълагъа (андан сора да эки къыз бла бир джаш бардыла) болушургъа, тёгерегиндегилеге сый берирге юреннгенди. Атасы Арсен бла анасы Фатима джашларына халал урунууну, тюзлюкню, адебни-намысны юлгюсю болгъандыла. Аны себебли, Мурат, къуллугъун сый бла толтуруб, атаны-ананы, джердешлерини ышанмакълыкъларындан чыкъмазгъа кюрешгенди.
Аскер къаугъа башланнган кёзюуде Мурат республикабызны районларыны биринде газ юлешиучю станцияда оператор болуб ишлей эди. Ишин бек сюйгенди, салыннган борчланы айыбсыз толтургъанды. Джаш адам юйюрюне, ата-анасына, сабийлеге къайгъырыб джашагъанды.
СВО, башха джашлагъача, Муратха да неонацистлеге къаршчы кюрешде, Ата джуртну эркинлигин джакъларгъа хазырлыкъда сынау болгъанды. Къралыбызны тарихи не заманда да Джуртну къорууларгъа хазыр болгъан кёб миллетли халкъыны аскер джигитликлери бла байламлыды. Джерибизни, халкъыбызны къорууларгъа кёллениу тёлюледен тёлюлеге бериле барады. Мурат Керейтов да мобилизацияны ал кюнлеринден бери къарт атасыны атасы, Уллу Ата джурт къазауатны фронтларында къазауат этген, каваллерия полкну командири Исса Катагановну джолу бла барады. Исса Катаганов фронтдан къайтханындан сора туугъан элинде ишлегенди, чачылгъан мюлкню джангыртыугъа къошулгъанды, сабийле ёсдюргенди. Муратны къарт атасы Али Иссаевич да кёб джылланы ич ишлени органларында къуллукъ этгенди, участковый болуб ишлегенди. Алай бла, Мурат Керейтовгъа Ата джуртха сюймеклик къан бла киргенди.
Эм алгъа Мурат Украинаны джеринде аскер операциялагъа къошулгъанды, аскер башчыла салгъан борчланы джетишимли толтургъанды. Ачы урушланы биринде контузия болгъанында Муратны госпиталгъа ашыргъандыла. Госпиталдан чыкъгъанында, ызына, аскер къуллукъгъа, кетгенди. Алай а бу джол Муратны Курск областда аскер бёлекге джиберген эдиле. Ким да билгенден, ол областда неонацистле этген терактладан Курск шахарда эмда аны къатында орналгъан элледе джашагъан джюзле бла адамла ёлгендиле. Къарачай-Черкесиядан джигит аскерчиле да ол къыйн, къоркъуулу болумда къуллукъ этгендиле.
Бюгюнлюкде Мурат Керейтов Белгород областда къуллукъ этеди. Кюн сайын бизни джердешибиз, тюрлю-тюрлю къоркъуулу болумлагъа тюбесе да, аскерчини-къутхарыучуну, эресейчи халкъны къоруулаучусуну сыйын неден да баш кёреди. Аскер къаугъаны кёзюуюнде урушлада джигитлик танытханы ючюн, Мурат Керейтов «Участнику СВО» деген медаль бла, аскер бёлекни башчылыгъыны Бюсюреу къагъытлары бла саугъаланнганды. Аны баш саугъасы уа кесини халал къуллугъу бла неонацизмге къаршчы кюрешге, къралыбызда рахатлыкъ бла джарашыулукъны сакълаугъа юлюш къошханын сезгениди.
Муратны хорлам бла къайтырын юйюнде эт-джен адамлары – атасы-анасы, эгечлери, къарнашы, юйдегиси – ашыгъыб сакълайдыла. Кесини джашлары Амаль бла Мансургъа Мурат джигитликни, ётгюрлюкню юлгюсюдю.
НАЙМАНОВА-ДОБАГОВА Кърымхан.
«Ногъай давысы» газет.
