Джер башында хар тюрлю ауруугъа да аламат джарагъан бир дарман барды. Аны бютеу дунияны дарман къурагъан лабораториялары неда бек уллу, бек бай фармацевт компаниялары огъуна чыгъаралмагъандыла. Чыгъараллыкъ да тюлдюле! Ол дарманны аты – «Иги доктор». Бу статьяда аллай аламат врачны юсюнден айтыргъа излейме. Ол Нафедзов Ислам Олеговичди – Нальчикде онкология диспансерни тамадасыны хирургия болушлукъ бериу джаны бла орунбасары, медицина илмуланы кандидаты, 33 джыл болгъан джаш адам.

Илму ат, артыгъыракъ да саулукъ сакълауда, алай тынч берилмейди. Анга тыйыншлы болур ючюн, кёб сынаула бардырыргъа, ауругъанланы разылыкълары бла аланы, джылларына, инджиулерине кёре, къауумлагъа бёлюб, тюрлю-тюрлю дарманла, багъыу амалла алагъа къалай джарагъаларын тинтерге, ол тинтиулени эсеблерин да уллу илму ишде – диссертацияда – ачыкъларгъа дагъыда кёб башха затла этерге керекди. Ол ишлени барын да Ислам Олегович бек мийик дараджада этгенди. Аны ючюндю медицина илмуланы онбеш докторундан къуралгъан Илму совет, таша чёб атыб, Нафедзов Ислам Олеговичге 28 джылында «Медицина илмуланы кандидаты» деген мийик дараджалы илму атны бергени.
Алай болса да, биз бюгюн аны илмуда джетишимлеринден тюл, ишини юсюнден хапар айтыргъа излейбиз.
Бизни республикабыз терен билимли, отуз джылгъа джетген джаш устала бла бек байды, бютюн да бек саулукъ сакълауда. Ала, больницалада ишлей, илму тинтиуле (изыскания) бла тынгылы, кёл салыб кюрешедиле, кёбюсю кандидатлары да болгъандыла.
Бу статьяны джигити, Шалушкада 1-чи номерли школну бошагъанлай, КъМКъУ-ну медицина факультетинде «лечебное дело» усталыкъгъа окъугъанды. 2015-чи джыл, аны бошагъандан сора, бир джыл Нальчикде 2-чи шахар больницада врач-проктолог болуб ишлегенди. Ол кёзюуде бир затны толу ангылагъанды: медицина бек терк айныб барады, джангы амалла, джангы технологияла сингдириледиле. Алгъын заманлада бек ауур болмагъан операцияланы скальпель бла эте эдиле. Энди Ислам Олегович операцияланы асламысын лапароскопия амал бла этеди: уллу джара салмай тешиб, алайтын а «джети кёзлери» болгъан инструментлени джибериб. «Акъыллы» инструментлени врач, аллында мониторгъа къараб, ишлетеди. Алай этилген операциядан сора ауругъан къысха заманны ичинде аякъланады.
Ма ол хыйсабдан Ислам Олегович бир затны толу ангылагъанды – медицина джангыра, айный баргъаныча, врачны да билими, багъыу амаллары байына барыргъа керекди. Ол акъыл бла бусагъатда кенг джайылгъан колоректальный рак аурууну багъыу джаны бла Нальчикде, Москвада да интернатураны, аспирантураны да бошаб, 2021-чи джылны эндреуюк (декабрь) айында къралны ара шахарында «НМИЦ колопроктологии имени Александра Наумовича Рыжих» ФГБУ-да «Синдром низкой передней резекции у больных после тотальной мезоректумэктомии» деген темагъа кандидат диссертациясын аламат джакълагъанды. Андан бери алгъан билими бла туугъан республикасына джараргъа сюйюб, мында онкология диспансерде врач-колопроктолог болуб ишлейди. Бу ауур ишде уруннганлы 15 джыл болады. Ислам Олегович къол бла да бек кёб операция этгенди, ала хазна къалмай хар кюн сайын этиледиле. Былайда, окъуучугъа эрширек кёрюнсе да, бир затны сагъыныргъа дурус кёреме. Колопроктологга асламында бек къарт, къарыусуз адамла келедиле. Бир-бир врачла аллай ауругъанлагъа къараргъа сюймейдиле: бирлерини тыйыншлысыча кирсизликлери, кийимлеринде тазалыкъ эсленмейди. Джууукъ адамын больницагъа къурагъанла бу затланы эсде тутсала иги боллукъду. Ол шартла Нафедзовда джокъдула, ауругъанны тыш сыфатына тюл, инджиуюне къарайды ол.
Энди ауругъанла Ислам Олеговичге нечик бюсюреу
этгенлерине къарайыкъ (интернетде нек эсе да джазгъанла атларын туура этмейдиле, пациент деб къоядыла).
– Мени анама экинчи джашау бергенди бу алтын къоллу врач. Мен бек разыма. Аллах анга узакъ ёмюр берсин. Аныча сабыр, ариу сёзлю врачла кёб болсунла, – деб джазады москвачы тиширыу (Ислам Олегович, Москвада аспирантурада окъугъан заманында, анда ауругъанланы багъыб тургъанды).
– Терен билими бла, ариу сёзю бла, огъурлу къарамы бла, уста къоллары бла бакъгъан врач – Нафедзов Ислам Олегович…
– Огъурлу адам, аламат врач Нафедзов Ислам Олегович ауругъанланы къыйналгъанларын кесини санында-чархында инджиуге санагъаннга ушайды. Ол себебденди, ауругъан къыйналыб тебресе, кече-кюн демей, аны къатына табылгъаны да.
Былай джазгъанла интернетде бек кёбдюле. Мен кесим да бу врачны усталыгъы бла сау къалгъанма, ол себебден, бу махтаулагъа арсарсыз къошулама.
Врач кёб илму ишлени авторуду. «Колоректальный рак, современное состояние проблемы» деген аты бла статьясын интернетде табаргъа боллукъду. Аны профилактика магъанасы бек уллуду. Ол ауруудан къыйналгъанладан эсе да, алкъын ол ауруу алагъа тийиб тургъанын билмегенлеге джараулуду. «Хар адам джылда бир кере диспансеризацияны ётерге, колоноскопия этерге керекди, ансыз ичинде полипле болгъанлары бла къалгъанларын билир мадар джокъду. Полип бара баргъанда колоректальный ракга айланмай къалмайды, заманында кетерилсе, ол къоркъуу кетиб къалады», – деб джазылады статьяда.
– Ислам Олегович, сиз адамланы саулукъларын сакълаугъа уллу къыйын саласыз, илмуну кандидаты ат сизге азды – бакъгъан адамларыгъыз медицина илмуланы доктору атны алыргъа кюреширге чакъырадыла сизни.
Бу врачны бакъгъаны бла ол къыйын ауруудан иги болуб, бюгюннгю саулукъларына къууаныб джашагъанла, Ислам Олеговичге, джюреклерини теренинден разылыкъларын билдире, орус тилде назму джазгъандыла:

Казалось, жизнь исчезнет в чёрной бездне.
Казалось, что спасенья больше нет.
Но вот сквозь мрак мучительной болезни
Вдруг проглянул надежды робкий свет.

Пред взором обессиленных страдальцев,
Спеша в них жажду жизни пробудить,
Сверкает у врача меж гибких пальцев
Надежды светлой тоненькая нить.

Наш добрый доктор, силою чудесной
Вы нас спасли! По жизни мы идём.
Мы вам хотим сказать «спасибо» песней,
Боимся, слов достойных не найдём!

Темуккуланы Адил.
Огъары Малкъар эл.