Мындан алда Къарачай шахарда спортну «Олимп» деген аралыгъында бел бла тутушдан Шимал Кавказны абсолют ауурлукъда чемпионаты болду. Ол бизни белгили джердешибиз авиацияны генерал-майору Абдурахманланы Зияутдинни ёчюне аталыб бардырылды.

Бу спорт турнирни Джангы Къарачайдан Гаджаланы Рашидни джашы Науар тенглери бла къурагъанды.
Зияутдин 1945-чи джыл Къазахстанда туугъанды. 1953-чю джыл Дагъыстанны Табасаран районунда Дюбек элде 8-джыллыкъ школда окъуб башлагъанды. Тёрт джылдан, 1957-чи джыл, Къарачай-Черкесиягъа келиб, анасыны къарнашы Мухамматны юйюнде джашаб, Терезе элни школунда окъууун андан ары бардырады. 1964-чю джыл орта школну бошайды. Ол джыл Эйск шахарда баш авиацион аскер училищеге окъургъа киреди. Абдурахман улу, билимин андан ары ёсдюре, 1976-чы – 1979-чу джыллада Гагарин атлы аскер хауа академияда окъуб, абычарла хазырлагъан факультетин тауусады. Аны Запорожьеге иедиле. Ол алайда истребитель авиацион полкну штабыны тамадасы къуллукъну толтурады. Аны 1983-чю джыл авиацион полкну тамадасы этедиле, 1984-чю джыл полковник чын бередиле. Ол кёб джылланы уллу аскер къуллукълада ишлейди.
Зияутдин Москвада юч аскер парадха къошулгъанды. Кёб лётчикни-командирни юретгенди. Лётчик-снайперди. Дунияда эм кючлю лётчиклени тизиминдеди. Ол тюрлю-тюрлю самолётлада учханды, хауада эки мингден артыкъ сагъатны тургъанды. Таулу джаш «Эресей Федерацияны махтаулу лётчиги» деген сыйлы атны джюрютеди. Кърал берген кёб ордени, медалы барды. Талай джылдан граждан авиациягъа кёчюб, Къралла арасы «Астрахань» аэропортну баш директору болуб тургъанды.
Къарачай-Черкес Республиканы Башчысы Темрезланы Рашидни башламчылыгъы бла, терен къайгъырыуу бла, Эресей Федерацияны Къоруулау министерствосуну министрини орунбасарыны 2013-чю джыл аууз-герги (октябрь) айны 31-де 979-чу номер бла чыкъгъан буйругъуну тамалында ол учхан самолёт Къарачай-Черкесиягъа берилгенди. Ол бусагъатда Черкесск шахарны «Джашил айрымканында» Аскер техника аллеяны джасайды. Биз ол затха къууанабыз, ёхтемленебиз.
Къууанч байрамгъа келгенлени арасында: спортну халкъла арасы усталары, Эресей Федерацияны спортуну усталары, Дунияда, Европада, Эресей Федерацияда хорлагъанла, Олимпия оюнлагъа къошулгъанла, Эресейни махтаулу юретиучюлери, Эресей Федерацияны билимини махтаулу къуллукъчулары: Лайпанланы Азамат, Токъланы Арсен, Аджиланы Джаммолат, Акъбайланы Ренат, Хапаланы Алибек, Тотуркъулланы Азамат, Тотуркъулланы Мурат, Лепшокъланы Алибек, Элкъанланы Сапар, Лепшокъланы Абрек, Мелекъайланы Сапар, Гюрджюланы Сагъыт, Абдуллаланы Умар, Ауес Борсов, Байчораланы Идрис, Хатууланы Къурманбий, Алчакъланы Къурман, Махаметланы Алий, Орусланы Руслан, Салпагъарланы Муратбий, Кипкеланы Аслан, Карданов Солтан, Темрезланы Науруз, Кипкеланы Солтан, Лайпанланы Дахир, Байчораланы Билял, Биджиланы Хаджи-Мурат дагъыда башхала бар эдиле. Ала эмда башхала Совет Союзну заманындан бери бизни спортну, регионну атын къралыбызда, андан тышында да махтау бла айтдыргъанлай келедиле.
Бу спорт эришиулени ёчю «Нива» маркалы машина эди. Турнирге Дагъыстандан, Ингушетиядан, Къабарты-Малкъардан, Къарачай-Черкесиядан онглу джыгъышыучула къошулдула.
Къарачай шахар округну мэрини биринчи орунбасары Теуналаны Таукъан келген къонакъланы, алайгъа джыйылгъанланы джылы алгъышлады.
«Багъалы къонакъла, юретиучюле, сюдюле, бюгюн бу къууанч джыйылыугъа келгенле. Мен сизни барыгъызны да Къарачай шахар оругну мэри Къушджетерланы Спартакны, кесими, бютеу джамагъатны атындан джылы алгъышлайма. Биз сизни былайгъа келгенигизге къууанабыз. Мен бюгюн боллукъ спорт джыгъышыулагъа Шимал Кавказдан эм кючлю спортчула келгенлерине толу ийнанама. Хар спортчугъа джетишимле, хорлам теджейме. Эм кючлю хорласын. Сизге, сизни джууукъларыгъызгъа саулукъ, мамыр, рахат джашау теджейме», – деди ол.
Эресей Федерация бла Къарачай-Черкесияны гимнлери согъулгъандан сора, сёз Къарачай-Черкес Республиканы физкультура бла спортдан министрини орунбасары Агирбов Муратха берилди.
«Багъалы джамагъат! Сиз былайгъа спортну сюйюб келген ашхы адамласыз. Бизге джарыкъ байрам этиб, бу турнирни къурагъанлагъа, аны бардыргъанлагъа уллу бюсюреу этеме. Бюгюн бери бел тутушдан Шимал Кавказдан эм кючлюле келгендиле. Алагъа иги джыгъышыула, джетишимле теджейме. Турнир джашауун къралгъа къуллукъ этерге джоралагъан генерал-майор Абдурахманланы Зияутдиннге, уллу сыйы, махтауу болгъан адамгъа аталыб бардырылады. Бизни джаш тёлюню патриотлукъгъа юретиуде аны терен магъанасы барды. Ёсюб келген джаш адамла белгили гёджеблеча болургъа тырмашырыкъдыла, аладан юлгю алыргъа излерикдиле, ол игиди», – деб, ол Физкультура бла спортну министерствосуну грамоталарын спортчулагъа, юретиучюлеге, турнирни къурагъанлагъа берди.
Аны ызындан сёз бел тутушдан дунияны беш кере, Европаны эки кере, Эресейни беш кере чемпиону, Эресейни абсолют чемпиону Акъбайланы Ренатха берилди.
«Былайгъа джыйылгъан багъалы джамагъат, бу джарыкъ байрам бла сизни барыгъызны да алгъышлайма. Бу ашхы ишни къурагъанлагъа джюрек толу разылыгъымы билдиреме. Шимал Кавказдан бюгюн бу турнирге къошулгъан спортчула онглу, усталадыла. Аланы барына да кючлю саулукъ, хорлам, къууанч, насыб теджейме. Кючлю хорласын!» – деди ол.
Андан сора Эресей Федерацияны махтаулу юретиучюсю, Шимал Кавказны миллет тутушдан абсолют чемпионатыны баш сюдюсю Чотчаланы Алхаз сёлешди.
«Мен бизге келген къонакъланы, спортчуланы, юретиучюлени, бу сейир турнирни къурагъанланы, бардыргъанланы джарыкъ байрам бла джылы алгъышлайма. Бизни белгили, халкъ ючюн кюрешген спортчуларыбыз тутушубузну, миллетибизни атын да айтдырыб, къолларындан келгенни этиб кюрешедиле. Бюгюн бизге чемпионатха Дагъыстандан, Ингушетиядан, Къабарты-Малкъардан башха джерледен кючлю, уллу эришиуледе хорлаб тургъан джашла келиб, кючлерин сынаргъа излейдиле да, биз алагъа разыбыз.
Бизни джаш тёлюбюз бу тутуш миллетибизни тутушууу болгъанын, ата-бабаларыбыз аны бла кюрешиб тургъанларын билген этеди. Бу алагъа юлгюдю, джаш адамла да, бу тутуш бла кючлю кюрешиб, заман бара кеслерини сабийлерине юретирикдиле.
Бу тутушдан быллай эришиулени кёбден бери кёрмей тургъан къартларыбыз да былайда кёбдюле. Спортну бу тюрлюсюнден Кавказда хорлаб тургъан джашларыбыз, башха тюрлю джыгъышыуланы да чемпионлары келиб, бу эришиулеге сюйюб къарайдыла. Кёб сабий да барды. Мен турнирге къошулгъанлагъа хорлам теджейме. Хар иш, эришиуле даусуз, рахат ётюб барадыла», – деди Алхаз.
Эресей Федерацияны джыйым спорт командасыны бел тутушдан баш юретиучюсю къуллукъну толтургъан, «Эресей Федерацияны махтаулу юретиучюсю» деген сыйлы атны джюрютген Лайпанланы Дахир сёлешди.
«Мен уллу, гитче да болуб былайгъа джыйылгъан джамагъатны бу къууанч иш бла алгъышлайма. Халкъыбызда спортну бу тюрлюсю бизге дери келгенди. Биз, келлик тёлю да, аны мындан ары тутаргъа борчлубуз. Джаш адамларыбыз къартла, тамадала саулукъда, аны кёрсюнле, юренсинле. Ала да, чемпионла болуб, атларын махтау бла айтдырыб, кеслерини сабийлерин юретирча болургъа керекдиле.
Биз спортну бу тюрлюсюн Эресей дараджагъа чыгъарыргъа излейбиз. Власть органла бла биригиб, аны юсю бла ишле бардырыб, келир джыл Эресей дараджада эришиуле къураргъа мурат этебиз.
Бу турнирге келген хурметли адамлагъа кючлю саулукъ, узакъ ёмюр, рахат джашау, ашхы джолларында джангы, мийик джетишимле теджейме», – деди Дахир.
Бу миллет джыгъышыуда гёджебле къарыуларын, кючлерин аямай кюрешдиле. Джангы Къарачай элден Муссалайланы Муратны джашы Арсен, хар джыгъышханын хорлаб, абсолют чемпион атха ие болду. Гаджаланы Науар анга «Нива» маркалы машинаны ачхычларын берди. Башха спортчула да саугъаландыла.
Биз Гаджаланы Науаргъа, нёгерлерине, халкъны сыйын, махтауун кёлтюре, быллай джарыкъ байрам къурагъанлары ючюн, къууанч, насыб, узакъ ёмюр, мындан ары да джангы джетишимле теджейбиз.

Лепшокъланы Хусеин.