Поэт, джырчы, бюгюнлюкде Эресейни Джазыучуларыны къурамында болгъан фахмулу къаламчыларыбызны бири Багъатырланы Унухну хатын окъуучуларыбыз, бютюн да бек, поэзияны сюйгенле, бек джаратадыла.

Нени юсюнден джазса да, хар чыгъармасына джюрек джылыуун бериб кюрешгени кёрюнюб барады. Аны назмуларыны энчи шарты неди десегиз, къарачайча сагъыш этиб, сезимлерин (къууаннганын, къыйналгъанын да) таза къарачай тил бла айтады. Джуртун, джерин, миллетин хакъ джюреги бла сюйгенине бирси миллетлеге да къарнашлыкъ билегин узатханына, ийнаннган этесе…
Кёб турмай авторну ючюнчю назму китабы басмадан чыгъарыкъды. Бу назмула аны джангы китабындандыла.

 

Миллетиме тилегим

Ана тилни, анабыз
Кибик кёрюб, сакълайыкъ,
Сёзюбюзге иелик
Эте билиб, атлайыкъ.

Сыйлы Къур’ан айтханча,
Харам хакъдан джанлайыкъ.
Бир анадан туугъанча,
Уллу-гитче сыйлайыкъ.

Къара гырджын табсакъ да,
Шукур этиб ашайыкъ,
Тилибизни унутмай,
Джуртубузда джашайыкъ.

Джангур джаууб къошула,
Къарыу алад къобан да.
Биз бирлешиб джашасакъ,
Алмаз бизни боран да.

 

* * *
Къалай уллу насыбды
Келин алгъан, къыз берген,
Орайда бла, бурунча,
Арбазында той этген.

Барын эшите тургъанлай,
Джахил джолну тутмайыкъ,
«Шайтан сууну» балсыта,
Тау адетни бузмайыкъ.

Ау алыннган тойлада
Сер тепсеуле этмейик,
Джаулукъларын келинни
Кёзбау халда тешмейик.

Джаулукъларын келинни
Юйлю амма тешеди,
Ал сёзню да джыйыннга
Аш тамада береди.

Къурманлыгъы хар элни
Башха тюрлю болмайды.
Джауруннга тамада
Алгъыш этмей къоймайды.

Аслан кёллю Къарачай,
Бир джорукъда турайыкъ.
Динни, тилни, адетни
Баш тапхада тутайыкъ.

 

* * *
Минги Тауну башында
Байрагъыбыз тагъылсын.
Чолпан джулдуз джаннганча,
Байрагъыбыз дуу джансын.

Байрагъыбыз, дуу джана,
Кюндюз, кюнча, джылытсын.
Андан озуб кече да,
Толгъан айча, джарытсын.
Топуракъ башлы юйлени,
Сансыз этиб, оймайыкъ,
Ёлгенлени дууасыз
Бир кюнню да къоймайыкъ.

«Сыйлыма» деб къычырма,
Къараб алтын кюбюрден –
Сыйны миллет беред деб,
Айтылады ёмюрден.

Татаркъанны, Къарчаны,
Ачемезни, Джатдайны…
Ма сыйлары аланы:
«Халкъыбызны джашлары».
Тау адетни тутмасакъ,
Таула къара киерле.
Бери айтыб къоялмай,
Ичлеринден кюерле.


Къарт-Джурт,
Хурзук, Учкулан
Къарт-Джурт, Хурзук, Учкулан –
Туугъан Ата джуртубуз.
Джуртну джюрек къаны да –
Нюр табигъат сууубуз.

Юч ёзенди ёмюрден
Къарачайны бешиги,
Къонагъына бюгюн да
Кенг ачылыб эшиги.

Ата джуртну балсыта,
Ана тилни сакълайыкъ,
Алан джолдан чыкъмайын,
Тау адетни къатлайыкъ.

Байрагъыбыз – Минги Тау
Шам Кавказны тёрюнде.
Тюзлюк, тенглик, адамлыкъ
Тас болмасын ёмюрде.

Уясындан учхан къуш
Уясына къайтханча,
Биз джашайыкъ, бирлешиб,
Таулу акка айтханча.


Архыз

Архыз ёзенде хауа солугъанны,
Къушча, учары келеди.
Кесим кёргеними сизге айтайым,
Хауасы саулукъ береди.

Кёзюнгю алдай мийик таулары,
Нараты, нызы чегети.
Бир ана табхан эгиз джашлача,
Доммай эртдеден нёгери.

Дуния джандет ол болур, дейсе,
Анда болумгъа къарасанг.
Архыз ёзенни кёб ариу джери
Барды, сен сюйюб санасанг.

Сейир таласы айгъа ышара,
Айлы кечеге ушайды.
Бурундан келген тарих ызы да
Кёз туурабызда джашайды.

София атлы талай секиртме,
Къаядан чынгай суулары.
Аны юсюне тик ауушлада,
Айры мюйюзлю буулары.

Андан сора да алтын джуруну –
«Романтик» турист шахары.
Джулдузлу кёкге тамам ушагъан,
Узакъ кетгенди хапары.

Бир келиб кетген Архыз ёзеннге,
Экинчи сюйюб келеди.
Сууундан иче, алгъыш да эте,
Джылы саламын береди.
18.05.2025.

 
{jcomments}