Къарачай-Черкес Республикада Халкъ Джыйылыугъа (Парламентге) депутатла сайлау ишге къызыу хазырланадыла. Партияла кеслерини кандидат тизгинлерин бегитиб, Сайлау комиссиягъа бергендиле.
Алай а, кёб болмай белгили болгъанына кёре, КъЧР-де Эресей Федерацияны Коммунист партиясы быйыл сайлаулагъа къошуллукъ тюлдю. Сайлау комиссия кандидатланы партиядан теджелген тизимин сайлаулагъа ётдюрмегенди. Аны оноуу бла разы болмай, партияны членлери Къарачай-Черкес Республиканы Баш сюдюне да баргъандыла. Алай а ол да Сайлау комиссияны бегимин тюзге санагъанды.
РФ-ны Кърал Думасыны элия (июль) айны 9-да болгъан пленар кенгешинде КПРФ-ни фракциясыны члени Александр Ющенко кесини сёзюнде Къарачай-Черкес Республикада бола тургъан ишлени хыртха уруб сёлешгенди.

Мындан алгъа КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашид Москвада Эресей Федерацияны Правительствосуну Председатели Дмитрий Медведев бла тюбешгенди.

 Мындан алда, тукъумну тамадасы Хачирланы Хусейни джашы Магомет къураб, талай адам Къыбыла Тегейде айланыб келгендиле. Тышына чыкъгъанла къайтсала, мындагъыла сагъайырча кёб сейир хапар айтадыла. Ол умутда, Магометге тюбеб, интервью алдым.
- Мен билиб Къыбыла Тегейде бизден делегация болмагъанды. Сиз не чурум бла, не иш бла бардыгъыз?
- Делегация деб айтырча тюлдю, биз эт адамларыбыз бла танышыргъа баргъан эдик. Хачирлары Къабарты-Малкъарда, Шимал Тегейде, башха регионлада  джашайдыла. Ала бла байламлылыкъ тутабыз. Къыбыла Тегейде ахлуларыбызны хапарларын эшитгенден озуб, бизден баргъан, аладан келген да болмагъанды. Эки Тегейде Хачирлары бир-бирлери бла шохлукъ джюрютгенлерин биле эдик. Мында тукъумгъа башчылыкъ этгенлеге  телефон бла сёлешдим. Ала нёгер да, джол уста да боллукъларын билдирдиле. 

Мындан алда КъЧР-ни Туризмини, курортларыны эмда джаш тёлю политикасыны хакъындан министерствосуну болушлугъу бла «Всероссийская лига дебатов» деген проектни регионал дараджада турнири ётдю. Аны къурагъанла Джаш тёлюню ишлерини юсюнден федерал агентство бла «Российское общество политологов» деген Бютеуэресей джамагъат бирлешлик болгъандыла.

Тюбешиуде алгъындан белгиленнген юч ишге баш магъана берилгенди: «Внешняя политика России: современные реалии и тенденции развития», «Активные вопросы внутренной политики России», «Технологический прорыв. Пространственное развитие России».

Турнирде джаш адамла кёбчюлюкню аллына чыгъыб уста сёлеширге, кеслерини оюмларын кескин ангылатыргъа, джашауда бола тургъан затлагъа тинтиу халда къараргъа, информация дуниягъа терк джайылгъан кёзюуде алджамагъанларын танытыргъа керек эдиле.

«Игиге  хош болмагъаннга, болмаз джол огъур,
Джашауунда джарсыу анга аслам джолугъур», – деучен эди къарт атам. Аман заманлагъа кёре джашауубуз иги бола баргъанлыкъгъа, джюрегибиз хош болуб къалалмай, андан да игисин излеб барабыз. Адамланы кёбюсюню ич дунияларыны ишленнгени алай бола болур. Игиликни излеген игиди, алай а бирде бютюн кемсиз болуб, игиликни кимледен эсе да даулагъаныбыз тюз болмаз. «Дауларгъа эркинлигим бармыды, джокъмуду? Кесим а кимме? Болумум неге джетеди, неге джетмейди?» – деген соруулагъа уа бир-бирледе чыртда сагъыш этмейбиз. Бир къауумла кеслерини  гитче арбазчыкъларына тизгин салалмагъанлайларына, къралгъа, къралдан озуб, Уллу Аллахха да оноу этерге кюрешедиле. Сёзлерине киши эс бёлмесе уа, аман айтыб, кёллерин къандырыргъа дыгалас этедиле. 
 
Мартны 18-де сайлаулагъа барайыкъ,
Кърал джорукъну джакъларгъа сен да, мен да джарайыкъ.
Чёб атайыкъ учунуб келлик заман ючюн биз,
Рахат, мелхум джашарча туугъан сабийлерибиз,
Эриб кетмез ючюннге сюйген тау миллетибиз,
Джашнар ючюн ёмюрге Уллу Эресейибиз!
 
Кърал а бизникиди. Къралны, республиканы, районну, шахарны, элни башчылары не кёкден тюшгенле, не джерден чыкъгъанла тюлдюле. Ала да, аман, иги эселе да,  бизни ичибизден чыкъгъан, акъылларыны, болумларыны джетгенлерине кёре ишлеген, бизнича,  бирер инсандыла.

1943-чю - 1944-чю джыллада джукъ билмей тургъанлай, эки сагъатны ичине къарачайлыланы, малкъарлыланы, чеченлилени, ингушлуланы, кърым татарлыланы дагъыда Шимал Кавказда халкъланы бир къауумларын кёчюрюб ийген эдиле. Къазауатны ал кюнлеринде уа немецлени кёчюргендиле.
Кёчюрюуню юсюнден Къоруулауну кърал комитетини (ГКО) бегими болгъанды. Ол бегимде «къазауат бошалгъынчы кёчюрюледиле» деб айтылады. Алай а къазауат бошалгъандан сора эки джылдан, 1947-чи джыл, «кёчюрюлген халкъла ёмюрлюкге кёчюрюлгендиле» деб джангы бегим чыгъаргъандыла.
Сталин бла Берия ёлгенден сора КПСС-ни Джыйырманчы съезди Сталинни этиб тургъан артыкълыкъларын айгъакълаб, спецпереселенецлени джюреклерине ышаныу салды: ызыбызгъа къайтыб, баш эркинлик табар къайгъыгъа кирдик. Бу мурат бла бир къауум адам Москва­гъа бардыкъ.

Къарачай-Черкесияны Башчысы Темрезланы Рашид Эресей Федерацияны табигъат байлыгъыны министри Дмитрий Кобылкин бла тюбешгенди.

Москвада Бютеуроссия халкъ  фронтну пресса аралыгъында «СМИ-ни басма органларыны проблемаларын къоратыуда Россия Федерацияны Президентини аманатларын толтурууну юсюнден» эксперт джыйылыу болгъанды. Анда Россияны Минкомсвязыны, Роскомнадзоруну, РФ-ны Басманы эмда кёбчюлюк коммуникацияларыны юслеринден федерал агентствосуну, «Россияны почтасыны» ФГУП-ну келечилери сюзерге салыннган теманы юсюнден оюмларын айтхандыла. Журналист бирлешликни атындан джыйылыуда Россияны Регионал СМИ-ни (АРС-ПРЕСС-ни), Издателлени бирлешлигини (ГИПП-ни), Басма продукцияны джайыучуланы ассоциациясыны (АРПП-ны), Бойсунмагъан регионал издателлени (АНРИ-ни) башчылары болгъандыла.  
Бютеуроссия халкъ фронтну келечилери Правительствогъа регионал прессаны элчилеге табдырыуну субсидия джоругъун джарашдырыргъа теджегендиле. Ала оюм этгенден, бу ишни кесин да, къуру федерал бюджетни юсю бла баджарыб къоймай, регионал бюджетни юсю бла да баджарыргъа керекди. Аны бла да къалмай, Халкъ фронт социал магъаналы проектлени толтургъан эмда экология тёлеулени тёлеген заманда газетле бла журналланы «Электрон бюджет» деген системада ишлерин тынчыракъ этер ючюн керекли мадарланы джарашдырыргъа кереклиге санагъанын билдиргенди. Ол оюмланы юслеринден СМИ-ни бюгюннгю джарсыуларын къоратыуну юсюнден бардырылгъан эксперт джыйылыу бардыргъан эмда Россия Федерацияны Президенти, Бютеуроссия халкъ фронтну башчысы Владимир Путинни аманатларын толтурууну юсюнден баргъан сёзню эсеблери чыгъарылгъан заманда толу айтылгъанды.

Мындан алда джыллада 3-ден 7 джылгъа дери къауум сабийлени сабий садлагъа джарашдырыу проблема джаш юйдегилени къыйнар ючюн къалмай эди. Алай болса да, Россияны Президенти Владимир Путинни май указларын толтуруугъа таяна, КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашид, ол проблемалагъа къайгъырыб, бизни республикада ол къауум сабийле барысы да сабий садла бла баджарылгъандыла. Аны бла байламлы дагъыда бирси соруулагъа КъЧР-ни окъуу бла илму министри Инна Кравченко джууаб берди.