Подробности
Просмотров: 2512

КъЧР-ни Башчысында
Буз къала ишлерге болушурукъду
Къарачай-Черкесияда буз къала ишленникди эмда «Саулукъ» деген стадионнга ремонт этилликди. Ол затлада джетишимли болур ючюн а иги танг кесек ачха керек боллукъду. Ол себебден талай  кюнню мындан алгъа КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашид бла Россия Федерацияны Правительствосуну Председателини спортну, туризмни эмда джаш тёлю политиканы юслеринден заместители В. Муткону тюбешиулеринде аны юсюнден тамамлы сёлешиннгенди. Ол сёлешиуню кёзюуюнде   Виталий Леонтьевич Темрезланы Рашидге аны юсюнде болушургъа айтханды.
Къарачай-Черкесияны Башчысы ол эки объектни да документлери хазыр болгъанларын билдиргенди. Аллыбызда джууукъ заманда КъЧР-ни Правительствосу, аланы профилли программалагъа къошдурур ючюн, заявкала джарашдырыб, тыйыншлы джерлерине  джиберликди.  
Ол кюн КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашид бла РФ-ны вице-премьери В. Мутко Черкесск шахарда «Нарт» стадионну реконструкциясы къалай баргъанына да къарагъандыла. Ала, разы болуб, бир аууздан чертгенден,  аны кёб заты этилгенди. Алай а анда алкъын баджарыллыкъ ишле аз тюлдюле.

Подробности
Просмотров: 2382

 Бу кюнледе Францияны Страсбург шахарында Европаны Советини джергили эмда регионал властларыны конгрессини 33-чю къачхы сессиясы башланды.

Россия Федерациядан ол джыйылыугъа барлыкъ келечи джыйын Россия Федерацияны Президенти В.В. Путинни бегими бла  къуралгъан эди.
Россияны келечилерини къурамына къралыбызны регионларыны башчылары, Россияны субъектлерини закон джаны бла властларыны тамадалары, Россия Федерацияны Федерал Джыйылыууну Федерация Советини членлери кирген эдиле.
Къарачай-Черкес Республиканы Башчысы Темрезланы Бориспийни джашы Рашид да  Россияны  келечилерини къурамында Страсбургга баргъанды.

Подробности
Просмотров: 2538

     Къарачай-Черкес Республиканы Орус драма эмда комедия театры Москвада фестивалда болуб къайтды. Аны бла байламлы газетни къуллукъчусу Аппаланы Билял театрны  башчысы, Россия Федерацияны халкъ артисти Биджиланы Хасаннга тюбеб, ушакъ этгенди.
- Мен билгенден, аллай къараулагъа сан бир коллектив чакъырылады. Сиз ол сыйгъа къалай тыйыншлы болдугъуз?
- Аллындан башласам, аны Театр къуллукъчуланы бирлешиуюню союзу  бла РФ-ны культура  министерствосу къурагъан эдиле. Фестиваль кеси да, джыллары 35-ден атламагъан, джаш режиссёрла салгъан спектакллеге къараргъа джораланнган эди. Дагъыда къошарым: Москва бла Санкт-Петербургда баш окъуу заведениелени режиссёрлукъ факультетлерин бошагъанла, Россияны регионларында билимлерин, фахмуларын, усталыкъларын кёргюзюрге болумлары джетгени бла къалгъанын ачыкъларгъа керек эдиле бу ишни бардыргъанла.
- Ненча театр къошулду фестивалгъа?
- Джюз театр спектакллени видеоматериалларын ийген эдиле. Анда алагъа белгили режиссёрладан, критикледен, актёрладан къуралгъан комиссия къараб, къуру джетини сайлайды. Бизни театр да аланы бири болады. Эндиге дери тёрт кере болгъанды фестиваль, бу бешинчиди. Бу джолгъа дери  Шимал Кавказны къой, Россияны Къыбыла джанындан да бир театр алагъа  къошулмагъанды. Бек джылы тюбедиле. Сора, ол джети театрны арасында, классика пьеса бла келген да биз эдик. Жан-Батист Мольерни «Тартюф» комедиясын элтген эдик. Аны Анна Зуммер салгъан эди, джаш режиссёр. Суратла бла Екатерина Августеняк джарашдыргъан эди. Хореографла да Виктор Семенюк, Олег Кибирев. 
- Къалай ётдю фестиваль?

Подробности
Просмотров: 2603

4 ноября в рамках празднования Дня народного единства в Пятигорске стартовал первый Фестиваль национальных литератур народов России, в ходе которого творческая делегация Карачаево-Черкесии, в состав которой вошли представители писательского сообщества республики, мастера народных ремесел и артисты региона, представила этническое и культурное многообразие народов КЧР.
Так, в ходе первого Фестиваля национальных литератур народов России Карачаево-Черкесия в рамках своей выставки представила жителям и гостям столицы СКФО работы мастеров-ремесленников, выполненные вручную с применением древнейших народных техник, в первую очередь, из экологически чистых материалов.
Вместе с тем, на площадке фес

Подробности
Просмотров: 2493

Миллетге хайырларын тийириб, кёзге илинирге излемеген адамла джашауда кёб тюбейдиле. Аллай адамладыла джашауну ара багъанасы, тутуругъу да. Мен хапарын айтыргъа излеген адам да аллайланы бириди.
Алботланы Идрисни джашы Абукну мен эртдеден бери таныйма. Ол «Красновосточный» совхозда директор болуб ишлегенди. Ишин билген, сёзюне керти, айтханы бла этгени бир-бирин тутхан башчы болгъанына кёбле шагъатлыкъ этерикдиле. Бюгюн анга 78 джылдан атласа да, ол кесини тизимин джюрютген, тири, джарыкъ адам болгъаны бла кёблеге юлгюдю.
Алботланы Абук 1939-чу джыл Къызыл Покун элде кёб башлы юйдегиде туугъанды. Атасы Идрис кесини заманына кёре онглу адамгъа саналгъанды – баш билим алгъанды, араб тилни билгенди, чардагъында уллу библиотекасы болгъанды. Элде биринчи межгитни ол ишлетгенди. Къур’анны иги билгенди, кесин да анда айтылгъаныча джюрютгенди. Абукну анасы Шамшият юйде сабийлеге къарагъанды. Идрис бла Шамшият кеслерини джети сабийлерин Къарачайны бурундан келген ашхы адетлерини тамалында ёсдюргендиле. Аланы ичинде кесин джюрюте билмей, адебни-намысны бузуб, айыб келтирген болмагъанды. Уллу Ата джурт къазауатны эсине тюшюрюб, Абук былай хапар айтады:
- Къазауатны къалай башланнганы эсимде тюлдю, - дейди Абук Идрисович. - Ол кёзюуде меннге эки джылдан джангы атлагъан эди. Ёзге, 1943-чю джыл ноябрны 2-си эсимде сакъланнганды. Бизни товар вагонлагъа джюклеб, барыбызны да алыб тебрегенлеринде, бу тюрлю сууукъ юйге нек джыйгъандыла, деб акъылыма алай келген эди. Анам айтхан хапарлагъа кёре, НКВД-ны къуллукъчулары аскерчиле бла бизни арбазгъа киргенлеринде, библиотекабызгъа кёзлери илиннген эди. Ала атам бла анама не кийим, не ашарыкъ алыргъа къоймагъан эдиле. Бютеу юйдегибизни бир машинагъа джыйыб, Нарсанада станциягъа элтиб къуйгъан эдиле…

Подробности
Просмотров: 2580

Бу кюнледе Ставрополда «Россия – мени тарихим» деген ат бла музей-кёрмюч комплекс къууанч халда ачылды. Аны ишине РФ-ны Кърал Думасыны депутатлары, Ставрополь крайны эмда Къыбыла федерал округ бла Шимал Кавказ федерал округну тамада къауумлары, аланы ичинде КъЧР-ни Халкъ Джыйылыууну (Парламентини) спикери Иванов Александр башчылыкъ этиб элтген делегациясы, аны кибик, дин организацияла бла къазакъланы, джамагъат организацияланы келечилери къошулгъан эдиле.
Комплексни ачылыуун белгилеу башланырны аллы бла Ставрополну эмда Невинномысскени митрополити Кирилл Русну крестители Владимир бийни эсгертмесин сыйлай, кесини дининде, адетдеча, «дууа этди». Ол бийни 13 метр мийиклиги болгъан эсгертме комплексин музей-кёрмюч болгъан джерде майданчыкъда орнатхан эдиле ол кюнледе.
«Россия – мени тарихим» деген мультимедиалы тарих паркны ачылгъаны бла Ставропольени джамагъатын джылы алгъышлады Владимиров Владимир - Ставрополь крайны губернатору.
- Россияны тарихи, - деди ол, - бизни барыбызны да тарихибизди. Анда хар бирибиз да толу базыб аякъ тирерча уллу магъана барды. Ата джуртубузну ётген ёмюрледе махтаулу джоллары бла барырча ёсдюрюрге керекбиз Россияны тамбласын къолгъа аллыкъ сабийлерибиз бла эндиги джаш тёлюбюзню. Сау болсун къралыбызны Президенти регионлада быллай тарих паркланы ишлеуде башламчылыгъы ючюн. Аны тюз оноуу бла бола барады ётген заманда тарихибизни ары бла бери бурургъа кюрешиб, джыртыуну орнуна «тарихни заманы» келиб, орунлу болгъаны, – деб бошады алгъыш сёзюн.