Къарачай тукъумлу эчкиле къыйын экология болумну кёлтюрген тёзюмлю- чыдамлы малла болургъа керекдиле. Орусланы Хаджи-Хусеинни джашы Джамал кёб заманны аллай асыулу тукъумну къураб кюрешгенди. Тау джайлыкълада мийик тауланы къоюнларында тегенелеге туз къуюб, кийик эчкилени къошха илешдире, кёб заманын ётдюргенди.
Ала юйлю эчкилеге къошула, бир-бирлерине илеше, алай бла къарачай эчкиле бла джугъутурладан улакъла тууадыла.
Ол, аланы ёсдюрюб, дагъыда кийиклеге къоша, джангы къарачай тукъумлу асыулу эчкиле къурайды. Сюекли, тири малланы саны кёбее барады. Аланы юйлеринде энчиликде тутхандыла.
Эркечлерини ауурлукълары 130 килограммгъа джетгендиле.
1980-чы джыл кърал, аланы эчкилерин сыйырыб, кеслерине бир кесегин къояды. Джамал дагъыда эчкилени санын кёб этеди. 1994-чю джыл  «Гумач» деб фермер мюлк къурайдыла. Беш къарнаш - Абдул, Исмаил, Юсюб, Рамазан, Ибрагим - тамадагъа Абдулну сайлаб, биригиб ишлеб башлайдыла.
Бусагъатда аланы 200-ге джууукъ къарачай тукъумлу эчкилери, 160 тууарлары, 150 атлары, 2100 къойлары барды. «Гумач» республикабызны къарачай тукъумлу малла къурагъан асыулу мюлклерини бириди.
Аталары Джамал алгъы бурун эчкиле бла Джалан Къолну башында 600-700 мал сыйыннган дорбунда тургъанды. Артда фермагъа кёчгендиле. Бусагъатда къошлары да Джалан Къолдады. Джай тау джайлыкъгъа, Бийчесыннга, кёчедиле, къыш заманда мында турадыла. Къойланы, эчкилени, атланы да къыш  асламысына кютюб чыгъадыла. Къар терен джауса, бичен саладыла. Къышха мал ашны кеслери хазырлайдыла. Джетмегенни, мюрзеуню сатыб аладыла. Техникалары джетишеди. Беш къарнаш да, биригиб, къарыуларын-кючлерин аямай, кючлю ишлегенлери себебли малны джарсытмайдыла, хар неге да джетишедиле.
Селекцияны джолунда алагъа Айбазланы Валера, къан алыб, анализле этиб, башха ишле баджарыб болушады.
Ала асыулу къарачай тукъумлу эчкилени, атланы, къойланы санын бусагъатдан да кёб этер муратлыдыла.
ЛЕПШОКЪЛАНЫ Хусеин. 
 
{jcomments}