2019-чу джыл алтотур айны (мартны) 31-де, фахмулу джазыучу, суратчы, политика-джамагъат къуллукъчу Кърымшаухал улу Исламны туугъан кюнюнде, Тебердиде, анга аталгъан джыйылыу, джылладача, мийик дараджада бардырылды.
Бусагъатда Къарачай бла Малкъарны джамагъат эмда тин джашауунда Кърымшаухалланы Исламны атын джюрютген джыйылыуну магъанасы айырылыб уллуду. Анда алимлени кенгеши, миллетибизге хайырлары болгъан адамларыбызны Кърымшаухал улу Ислам атлы медаль бла саугъалау, Къарачай бла Малкъарны сыйлы адамларына А.И. Батча улу атлы «Къарачай илму-тинтиу институтну сыйлы доктору» деген ат бериу болады.
Бюгюнлюкде форум халкъла арасы дараджагъа чыкъгъанды. Аны келечилери Къарачайда, Малкъарда, Тюркде да бардыла.
Быйыл джыйылыуну ишине Венгриядан, Нальчикден, Ингушетиядан, Бештаудан, Ставрополь крайдан да къошулгъан эдиле. Аланы арасында Къарачайдан, Малкъардан да адабият, санат, илму, джамагъат, кърал ишле бла кюрешген кёб адам бар эди.
2019-чу джыл «лауреат» эмда «сыйлы доктор» атха тыйыншлы болгъанла, туугъан Джуртларында, ишлеген джерлеринде башха миллетлени араларында къарачай-малкъар халкъны атын айтдырыб, сый табыб, джетишимли уруннган онглу адамларыбыз быладыла:
«Адабият» номинацияда буруннгу къарачай-малкъар халкъ джырланы 18 джылны узагъына Къарачайны, Малкъарны эмда Тюркде таулуланы эл эллерине айланыб, джазыб алыб, маджар (венгр) джырланы макъамлары бла тенглешдириб, музыка эмда халкъ аууз чыгъармачылыгъыбызны тамырлары бир болгъанына джораланнган «Венгр халкъ музыканы ызында Кавказгъа джолоучулукъ» («Путешествие на Кавказ по следам венгерской народной музыки») деген китаб бла диск хазырлаб юч тилде (маджар, ингилиз, тюрк) чыгъарыуну уллу проектин 2018-чи джыл тамамлагъанлары ючюн тюркология илмуланы доктору, фольклорчу, музыковед Янош Шипошха (Венгрия), илмуланы доктору, алим, илму къуллукъчу Эва Юдит Чакиге (Венгрия), тюркология бла социология илмуланы доктору, профессор, Анкара шахарда джангы къуралгъан “Минги Тау” къарачай-малкъар илму эмда маданият джамагъат организацияны тамадасы Тохчукъланы Уфук Таукъулгъа (Турция) берилгенди саугъа.
«Санат» номинацияда 2018-чи джыл эсгертмечиликни къарачай-малкъар школуну тамалын салгъан Кърымшаухалланы Хамзатны сыфаты бла байламлы, ол саулукъда этилген кинокадрланы биринчи кере хайырландыра «Тёплые камни» («Джылы ташла») деген документал фильм этгени ючюн джазыучу, журналист, Эресейни Джазыучуларыны эмда Журналистлерини союзуну члени, КъЧР-ни махтаулу журналисти Шендрик-Переславцева Светлана Борисовна тыйыншлы болгъанды саугъагъа (Къарачай-Черкес Республика).
«Джамагъат ишле» номинацияда 2018-чи джыл чыкъгъан «Къарачай тукъумлу атла документледе» («Карачаевская порода лошадей в документах») деген джыйымны басмалаб, къарачай-малкъар халкъны джылкъы ёсдюрген адетлерини юсюнден билимни, илмуну джайыугъа уллу юлюш къошханы ючюн атчы-уста, КъЧР-ни эл мюлкюню махтаулу къуллукъчусу Орусланы Магометни джашы Кълыч-Герий саугъаланнганды (Къарачай-Черкес Республика).
«Илму» номинацияда 2018-чи джыл ана тилни фонетика системасын эмда сёз байлыгъы бла грамматика къурулушуну юсюнден «Бюгюннгю къарачай-малкъар тил» деген уллу академиялы ишни джетишимли тинтилиуюне, джарашдырылыууна эмда басмаланыууна башчылыкъ этгени ючюн филология илмуланы доктору профессор Улакъланы Зейтунну джашы Махти саугъаланнганды (Къабарты-Малкъар Республика).
«Санат» номинацияда XXI-чи ёмюрде биринчи болуб, 2018-чи джыл, «Минги Тау» деген къарачай-малкъар симфонияны джазгъаны ючюн музыка маданият къуллукъчу, Эресейни Композитор бирлешлигини джаш тёлю бёлюмюню келечиси Малкъондуланы Махмутну джашы Ахмат саугъаланнганды (Къабарты-Малкъар Республика).
Джыйылыуда Къарачай-Черкес Республиканы махтаулу устазы, Эресей Федерацияны окъуууну махтаулу къуллукъчусу, Къумуш элни орта школунда 35 джыл ишлеген устаз Лайпанланы Хасанны къызы Зариятха КъИТИ-ни Илму советини бегими бла А.И. Батча улу атлы Къарачай ИТИ-ни «Къарачай илму-тинтиу институтну сыйлы доктору» деген сыйлы ат къууанч халда берилди.
Джанкёзланы Марина.
